51al75indice imprimircerrar
 
   
 
   


 

COLECCIÓN DOCUMENTAL (26 - 50)

26

1185, diciembre, 19. Sandoval.

La condesa María dona al monasterio de Santa María de Sandoval y al prior Juan la heredad que posee en las villas de Grajalejo y Pinilla, en territorio de Mansilla de las Mulas.

A.  AHN, Clero, carp. 992-21. Perg., 408 × 225 mm.; escr. carolina; buena conservación. En el dorso: «De Grajarejo y de Pinilla. Donación de la condesa doña María. Era I mill CCª XXª IIIª, año 1185. No lo posee el monasterio».

B.  AHN, Clero, carp. 1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda (extracto: «Item vna donaçión, en pergamino, en latín, que hizo esta mesma condesa [donna María] de todo lo que tenía en Grajarejo e en Penilla»). Véase doc. núm. 337.

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 66-67, núm. 21.

(Christus) In nomine sancte et indiuidue Trinitatis, uidelicet, Patris et Filii et Spiritus Sancti, amen. Ad hec scripta fiunt, ut que ueritatis luce resplendent obliuio/nis nebulam post modum in irritum non reuocentur. Inde utique est quod ego, comitissa domna Maria, facio kartam donacionis firmis/3simam in perpetuum ualituram uobis, domno Iohanni, priori, et omni conuentui Saltus Noualis, pro remedio anime¸ me¸e¸ et parentum meorum, de tota here/ditate quam habeo in uillis nominatis, scilicet, Graiareio et Peniela, que iacent in territorio de Mansela, ut ab hac die habeatis eam / iure hereditario, uos et successores uestri post uos, liberumque sit uobis facere de ea quodcumque uolueritis. Hereditatem igitur supradictam do /6 uobis cum sua diuisa, cum pascuis, cum pratis, cum uineis, cum fontibus, cum exitibus et regressibus, cum domibus, cum solaribus et cum omnibus directuris suis / et pertinenciis.

Si quis uero, de meo genere uel de extraneo, hanc kartam irrumpere uoluerit, iram Dei omnipotentis et Beate Marie semper Uirginis cum regia / indignacione incurrat, et pro ausu temerario uoci uestre mille aureos persoluat et hec karta semper maneat firmam.

Facta karta apud /9 Saltum Noualem, Xº IIIIº kalendas ianuarii, sub era Mª CCª XXª IIIª. Regnante domno rege Fernando, cum filio suo rege domno / Adefonso, in Legione, in Gallecia, in Asturiis et in Strematura. Episcopus Manricus, in sede 22 Sancte Marie Legionensis. Poncius Uelez, signifer / regis et tenente Mansella. Didacus Petriz, tenens turres Legionis. Petrus Octhaua et Dominicus Fontis, uillicantibus.

/12 Ego, comitissa domna Maria, hanc cartam quam fieri iussi propriis manibus roboro et confirmo et hoc signum facio (signum).

/ (1ª col.) Comes Petrus conf.- Frola Ramirez conf.- Guterrius Roderici conf.

/ (2ª col.) Fernandus Roderici conf.- Rodericus Fernandiz conf.- Guterrius Fernandiz conf.

/15 (3ª col.) Pelagius Tabladello conf.- Rodericus Suarez conf.- Petrus Pelagii conf.

/ (4ª col.) Petrus tst.- Martinus tst.- Dominicus tst.

/ (Enmarcado): Adefonsvs notvit.

27

1185, diciembre, 19. Sandoval.

La condesa María dona al monasterio de Santa María de Sandoval y al abad Fernando la heredad y los vasallos que posee en Sahelices del Payuelo, Vallejo, Vega, Mellanzos, Valduvieco, Valdepolo, Llamas, Quintana del Monte y Valporquero, en territorio de Rueda del Almirante.

B.  AHN, Clero, carp. 992-22. Copia imitativa de segunda mitad del siglo xiii. Perg., 287 × 265 mm.; escr. que pretende reproducir la carolina, con elementos de escritura pregótica y gótica; mala conservación, con tinta desvaída que imposibilita, en algunas partes, la lectura del documento. En el dorso: «Donaçión de Santfelyzes del Payuelo y de la Vega, Mallanços, Val­deobieco, Valdepolo, Llamas, Quintana del Monte, Valporquero. Era Mª CCª XXª IIIª. Por doña María, condesa. Año 1185».

C.  AHN, Clero, carp. 995-20. Perg., 490 × 330 mm.; escr. precortesana; buena conservación. Trasladado por el notario Fernando Rodríguez de Oviedo, en Valladolid, sábado, a 20 de agosto de 1401. Véase doc. núm. 210.

D.  AHN, Clero, carp. 1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda (extracto: «Item vna donaçión, en pergamino, en latín, que hizo la condesa donna María de todos los vasallos e heredades que ella tenía en Sant Feliz del Payuelo»). Véase doc. núm. 337.

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 67-68, núm. 22, que estima que B es original.

In nomine sanctissime et indiuidue Trinitatis, uidelicet, Patris et Filii et Spiritus Sancti, amen. Ad hec scripta fiunt, / ut que ueritatis luce resplendent obliuionis nebulam post modum in irritum non re/3uocentur. Inde utique est quod ego, comitissa donna Maria, facio kartam donacionis firmisimam, in perpe/tuum ualituram, uobis, domno Fernando, abbati, et omni conuentui Saltus Noualis, pro remedio / anime mee et parentum meorum, de tota hereditate et de omnibus uasallis quos habeo in ui/6llis nominatis, uidelicet, in Sancto Felicio del Paiolo et in Ualleio et in Uega et in Mellancos /et in Ualle Ouieco et in Ualle Pollo et in Llamas et in Quintana de Monte et in Ualle Por/quero, que iacent in territorio de Rrota, ut ab hac die habeatis dictam heredi/9tatem et dictos uasalos iure hereditario, uos et succesores uestri post uos, [liberumque sit] / uobis de his omnibus supradictis facere [quodcumque] uolueritis. Heredi[tates et] uasa/los supradictos do uobis cum omni dominio et cum sua diuisa, cum pascuis, [cum pratis], /12 cum uineis, cum fontibus, cum montibus, cum exitibus et regresibus, cum domibus, [cum] / solaribus populatis et non populatis, et cum omnibus directuris suis et pertinentiis [que] / ad me pertinent.

Si quis uero, de meo genere uel de extraneo, hanc kartam irr/15umpere uoluerit, iram Dei omnipotentis et Beate Marie semper Uirginis cum regia indignacione in[cur]/rat, et pro ausu temerario uoci uestre mille aureos persoluat, et hec karta semper maneat fir/ma.

Facta karta apud Saltum Noualem, Xº IIIIº kalendas ianuarii, sub era Mª CCª XXª IIIª. Re/18gnante donno rege Fernando, cum filio suo rege donno Adefonso, in Legione et in Ga/lecia et in Asturiis et in Strematura. Episcopus Manrricus, in sede Sancte Marie Legionensis. / Poncius Uelez, signifer regis et tenente Mansella. Didacus Petriz, tenens turres Legio/21nis. Petrus Octhaua et Dominicus Fontis, uilicantibus.

Ego, comitisa / donna Maria, hanc kartam quam fieri iussi propriis manibus roboro et confirmo et hoc signum / facio (signum).

/24 (1ª col.) Comes Petrus conf.- Frola Ramires conf.- Guterrius Roderici conf.- Pelagius Tabladello conf.- Rodericus Suarez conf.- Petrus Pelagii conf.

/ (2ª col.) Fernandus Roderici conf.- Rodericus Fernandiz conf.- Guterrius Fernandiz conf.

/ (3ª col.) Petrus ts.- Martinus ts.- Dominicus ts.

/ (Enmarcado): Adefonsus notuit.

28

1186, abril, 23. Sandoval.

La condesa Aldonza, juntamente con sus hijos, dona al prior J[uan] y al monasterio de Santa María de Sandoval la heredad que posee en Otero, para remedio de sus almas.

A.  AHN, Clero, carp. 992-23. Perg., 294 × 275 mm.; escr. carolina; buena conservación. En el dorso: «Donaçión de Santa María de Otero de la condesa doña Aldonza. Era 1224, año 1186».

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 68-69, núm. 23.

(Christus) In nomine sancte et indiuidue Trinitatis, uidelicet, Patris et Filii et Spiritus Sancti, amen. Ego, comitissa domna Aldonza, / una cum liberis meis, facimus cartam donationis uobis, domnus I[ohannes], prior, omnique conuentui Sancte Marie Saltus /3 Noualis, firmissimam, in perpetuum ualituram, de tota hereditate quam habemus in uilla nominata Otero, pro remedio / animarum nostrarum, ut ab hac die habeatis eam iure hereditario, uos et successores uestri post uos, liberumque / sit uobis facere de ea quodcumque uolueritis. Hereditatem supradictam damus uobis cum sua diuisa, cum pascuis, cum /6 montibus, cum fontibus, cum terris cultis et incultis, cum exitibus et regressibus, cum pratis et cum omnibus directuris suis et perti/nentiis.

Si quis uero, de nostro genere uel de extraneo, hanc cartam irrumpere uoluerit, iram Dei omnipotentis et Beate Marie / semper Uirginis cum regia indignatione incurrat, et pro ausu temerario uoci uestre pulsanti quingentos aureos /9 persoluat , et hec carta semper maneat firma.

Facta carta apud Saltum Noualem, VIIIIº kalendas maii, sub era Mª / CCª XX IIII. Regnante rege domno Fernando, cum filio rege domno Adefonso, in Legione, in Gallecia, / in Asturiis et in Stremadura. Episcopante domno Manrico, in sede Sancte Marie Legionensis. Vermudo /12 Aluariz, maioridomo regis. Poncio Uelaz, signifer regis et tenente Mansella. Comite domno / Petro tenente turres Legionensis.

Ego, comitissa Aldonza, una cum liberis meis, hanc cartam quam fieri / iussimus propriis manibus roboramus et signum facimus (signum).

/15 (1ª col.) Pelagius Tabladelo conf.- Martinus Garciaz conf.- Guterius Fernandiz conf.- Fernando Gascon conf.

/ (2ª col.) Comes Fernandus conf.- Froila Ramiriz conf.- Aluarus Didaci conf.- Magister Fernando Didaci conf.

/ (3ª col.) Petrus tst.- Dominicus tst.- Pelagius tst.

/ (Bajo el signum): Adefonsus notuit.

29

1186, junio.

Miguel Antonio, junto a su mujer, Mayor Miguélez, dona al abad Juan y al monasterio de Santa María de Sandoval toda la heredad que tiene en Villamizar, Hontanares y Torrecilla. Hace la donación con el siguiente pacto: tener la posesión de esas heredades, que fueron del hermano Pedro y del hermano Lope, mientras vivan; si él muriera antes que su mujer, Mayor Miguélez, obtendrá en el monasterio los mismos beneficios que otro cualquiera de los hermanos y permanecerá la posesión de las heredades en su mujer; y al morir ella, pasará la posesión de las mismas a Sandoval. Si fuera su mujer, Mayor Miguélez, la que primero falleciera, en tal caso él sería recibido en la Orden del monasterio con sus heredades. Al morir los dos donantes se harán oficios en el monasterio como si fueran uno más de los hermanos del mismo.

A.  AHN, Clero, carp. 992-24. Carta partida por cirographvm. Perg., 238 × 180 mm.; escr. carolina; buena conservación. En el dorso: «Michael Antoniiz. Uilla Mizar. Era I mill CCª XXª IIIIª, año 1186. Carta de donaçión de ciertos edificios en Villamizar a esta casa».

B.  AHN, Clero, carp. 1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda (extracto: «Item vna donaçión, en pergamino, en latín, que hizo Miguel Antonio e su muger de toda la heredat que ellos tenían en Villamizar e en Fontanales e en Torrezilla, montes e casas e tierras»). Véase doc. núm. 337.

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 69-70, núm. 24.- Íd., El dominio del monasterio de Sandoval, 312-313, núm. 5.

(Christus) Sub nomine Christi fiat principium scripti. In Dei nomine. Ego, Michael Antonii, una cum uxore mea, Maior Micaheli, uobis, abbas Iohannes Saltus Noualis, similiter cum conuentui / uestro, tam presenti quam futuro, facimus uobis cartam firmissimam, imperpetuum ualituram, de tota nostra hereditate que habemus uel habere debemus in Uilla /3 Mizar et in Fontanares et in Torrezelle. Damus et concedimus uobis pro remedio ani­marum nostrarum uel parentum nostrorum et pro tali pacto, ut in uita nostra habeamus ipsas / hereditates, que fuerunt de frater Petrus et de frater Lupus, in Uilla Mizar et in Fontanares et in Torrezelle. Ipsas supradictas hereditates damus uobis per suis terminis / nouissimis et antiquis, per ubi suam ueritatem potueritis inuenire: casas, corrales, ortos, exitos, eras, montes, diuisis, fontes, pascuis, pratis. Et si ego, Mi/6cahel Antonii, obitus meum primus fuerit quam de uxore mea, Maior Michaeli, ut recipiatis me in totum beneficium uestrum ita ut frater, et possessio nostra remaneat ad / uxore mea; et quando fuerit obitus sue, tota possessio ueniat in domus Saltus Noualis. Et si uxor mea primus migrauerit, ego, Micael Antonii, cum hereditate, cum auere, uenire in / domus Saltus Noualis, ut recip[i]ant me in ordine sua. Et post obitum nostrum, tam de me quam de uáxñore mea, faciant officium ita ut pro fratribus suis.

Et si nullus homo ad hoc /9 factum nostrum infringere conauerit, tam de nostris propinquis quam de extraneis, in primis sit maledictus et exco­municatus, et cum Iuda in inferno damnatus, et pectet L / morabitinos, et ad partem regis, alios tantos, et careat uoce, et hec carta maneat firma.

Facta carta mense iunii, sub era Mª CC XX IIII. Regnante rex / Adefonsus, cum regina sua, dompna Elionor, in Castella, in Estrematura et in Toleto. Manricus, episcopus in sede Sancte Marie Legionensis. Rodericus Gutterri, maiordomus /12 regis. Tellus Petri, tenente Ceya.

Quapropter ego, Michael Antonii, et uxor mea, Maior Michaeli, hanc cartam quam fieri iussimus propriis manibus roboramus et hoc / signum facimus (signum).

Qui presentes fuerunt:

/ (1ª col.) Petrus Quoermani conf.- Petrus Felici conf.- Micahel Petri conf.- Petrus Stefani conf.

/15 (2ª col.) Petrus ts.- Iohannes ts.- Dominicus ts.

/ (3ª col.) Virmundus conf.- Mianaya conf.- Iohannes, presbiter, conf.- Petrus, presbiter, conf.

/ (4ª col.) Petrus Dominici conf.- Dominicus Saluatori conf.- Iohannes Mich[a]eli conf.- Petrus Wilielmi conf.

/ (Debajo de la tercera y cuarta columnas): Pelagius notuit.

30

1189, febrero, 26.

La condesa María y la condesa Sancha, hijas del conde Ponce de León, parten a conveniencia la herencia de su padre. La condesa María recibe en suertes Corbillos, así como algunas casas de su padre en León, y la mitad de las viñas y huertos que en esta ciudad poseía el conde Ponce, además de Molinaseca; la condesa Sancha recibe en suertes Villarroañe, Mata de Aihu, algunas de las casas de su padre en León, la mitad de los huertos y las viñas que en esta ciudad fueron del conde Ponce, Villanueva con el derecho que tiene en el río Porma y cinco fuentes, así como Oret con el derecho que le corresponde en el río Esla, La Marania y La Ferrera, y, en fin, toda la heredad de Verezo. Al hacer la partición ponen la condición de que la condesa Sancha no pueda entrometerse en las suertes que le tocaron a la condesa María ni alzarse contra las heredades del monasterio de Santa María de Carracedo ni contra éste (al que ella benefició con Villarroañe), ni María pueda hacerlo en las suertes de la condesa Sancha.

A.  AHN, Clero, carp. 993-1. Carta partida por abc...tvx invertidas. Perg., 353 × 221 mm.; escr. carolina de cancillería; buena conservación. En el dorso: «Comitissa donna Maria et soror mea donna Sancia facimus partitionis. Esta es vna partija que fizieron las yjas del conde don Ponçe de León, que está enterrado en esta casa. Villa Roañe, era de 1227. Partixa de Villa Roañe entre doña María y doña Sancha, y tocole a ésta dicho lugar». La razón de que éste documento se encuentre en la colección del monasterio de Sandoval puede explicarse por una nota al dorso del mismo, que hoy aparece cancelada, y que dice lo siguiente: «Molina Seca fue desta casa y trocola con Carrazedo por Villaroañe, y en el año de 1554 vendimos a Villaroañe a don Hernando de Valdés, arçobispo de Seuilla».

B.  AHN, Clero, carp. 1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda (extracto: «Item vna donaçión, en pergamino, en latín, que hizo la condesa dona Sancha al monasterio de Carrazedo del benefiçio de Villa­rruanno»). Véase doc. núm. 337.

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 70-71, núm. 25.

In Dei nomine et eius gratia. Notum sit omnibus, tam presentibus quam futuris, quod ego, comitissa dompna Maria, et soror mea dompna Sancia facimus kartam partitionis et / conuenientie¸ in perpetuo ualituram. Conue­nientiam autem hec est: quod ego, comitissa dompna Maria, accipio in sortem meam Coruielos et illas domos que fuerunt patris nostri, /3 comitis Poncii, in Legione, et medietatem, tam orti quam uinearum suarum, que ad nos spectant in predicta ciuitate, et Molinam Seccam; et ego, dompna Sancia, accipio in sortem / meam Villam Roan et Matham de Aihu et alias domos que spectant ad nos in Legione, et medietatem orti et vinearum predictarum, et Villam Nouam cum omni hereditate / que iuris nostri est in riuo de Porma et quinque fontes, et Oret cum omni hereditate quam habemus in riuo de Esla, et maraniam et ferreram etiam, et totam hereditatem de Vere/6zo preter Molinam Seccam, et omnem hereditatem de Castella et de Façania et de Toleto que ad nos spectat, et quicquid habemus in Campo de Thoro. Hanc autem partitionem tali / firmamus conuenientia quod non liceat uobis, dompne Sancie, neque filiis uestris nec successoribus insurgere de cetero in hereditates comitisse dompne Marie nec in monasterium Sancte Marie de / Carriço nec in hereditates eius; nec uobis, dompne Marie comitisse, liceat insurgere in hereditates dompne Sancie nec partitionem istam reuocando uiolare.

Si quis autem hanc con/9uenientiam ausu temerario rumpere uoluerit, sit anathema maranatha et pectet cautum, tam aduersario quam regie parti, mille marcas auri et dupplet totam quam exigit here/ditatem in simili et tali loco.

Facta karta era Mª CCª XXª VIIª, IIII kalendas marcii. Regnante rege Adefonso Legione et Gallecia, Asturiis et Salamanca et Strem/atura.

(En rueda no signada: Petrvs Garsie, maiordomus regis, confirmat. Iohannes Fernandez, alferiz regis, confirmat).

/12 (1ª col.) Comes Gomicius de Gallecia confirm.- Comes Fernandus confirm.- Roi Petriz de Uilla Lobos confir.- Gondisaluus Iohannis, tenens turres Legionis, conf.- Petrus Fernandez, maiorinus regis, conf.- Gunterius Fernandez Brauoio conf.

/ (2ª col.) Petrus, Compostellanus archiepiscopus, conf.- Manricus, Legio­nensis episcopus, conf.- Fernandus, Astoricensis episcopus, conf.- Melendus, Ouetensis electus, conf.- Iohannes, abbas Saltus Noualis, conf.- Facundus, abbas Sancti Ysidori, conf.

/ (Bajo la rueda): Magister G., monacus Saltus Noualis, scripsit.

 

31

1194, noviembre, 11. Sandoval.

Jimena, juntamente con sus hijos e hijas, vende al abad J[uan] y al monasterio de Santa María de Sandoval la heredad que posee en Palacino, villa localizada entre Valdesaz y Grajal, Fuentes, Villaselán y San Juan de Carracedo. Recibe por ella noventa maravedís, más una vaca en robo­ración.

A.  AHN, Clero, carp. 993-2. Perg., 268 × 249 mm.; escr. carolina; buena conservación. En el dorso: «Palacino. Xemena. Granja de Palacino. 1194. Carta de venta que hizo doña Ximena a este monasterio de las heredades de la granja de Palacino, sub era I mill CC XXX II».

B.  AHN, Clero, carp. 1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda (extracto: «Item vna donaçión, en pergamino, en latín, que hizo donna Ximena con sus fijos de toda la heredad que tenía en Palaçino»). Véase doc. núm. 337.

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 71-72, núm. 26.

(Christus) In Dei nomine. Omnis bona inspiratio cordium ad auctorem omnium referenda est Christum. Quapropter ego, domna / Xemena, una cum filiis meis et filiabus, facimus cartam uendicionis firmissimam in perpetuum ualituram uobis, /3 domno I[ohanni], abbati Sancte Marie Saltus Noualis, omnique conuentui eiusdem loci de tota hereditate quam habemus uel / habere debemus in uilla nominata Palacino, que iacet inter Uallis Salice et Gralial, Fontes et Uilla / Silla et Sancti Iohannis de Carrazedo, cum sua diuisa, cum pascuis, cum pratis, cum fontibus, cum ortis, cum montibus, cum terris, /6 cum uineis, cum exitibus, cum egressibus et regressibus et cum omnibus directuris et pertinentiis suis. Ita ut ab hac die / habeatis eam iure hereditario, uos et successores uestri post uos, liberumque sit uobis facere de ea quodcunque uolueritis. / Damus itaque eam hereditatem uobis pro certo precio, hoc est, LXXXXª morabitinos, et de precio nichil remansit in de/9bitum.

Si quis uero, de nostro genere uel de extraneo, hanc cartam irrumpere uoluerit, iram Dei omnipotentis et Beate Marie / semper Uirginis cum regia indignatione incurrat, et pro ausu temerario uoci uestre pulsanti mille aureos / persoluat et hec carta semper maneat firma.

Facta carta uendicionis apud Saltum Noualem, III idus nouembris, sub /12 era Mª CCª XXXIIª. Regnante rege Addefonso in Legione, in Gallecia, in Asturiis et in Stremadura. / Manrricus, Legionensis episcopus in sede Sancte Marie. Maiordomus regis, comes don Froila. / Petrus Fernandis de Uaniuides, uillicus regis.

Ego, domna Xemena, una cum filiis et filiabus meis, hanc /15 cartam quam fieri iussimus propriis manibus roboramus et hoc signum facimus (signum).

Qui presentes fuerunt / et audierunt:

/ (1ª col.) Domnus Michaelis, maiorinus, conf.- Fernando Uermudiz conf.- Petrus Spiga, alcaide, conf.- Don Tomas, alcaide, conf.- Don Bernardo conf.- Petrus Christianus, presbiter, conf.- Petrus Petrez, presbiter, conf.

/18 (2ª col.) Don Bartolome Bufun conf.- Giral Morin conf.- Petrus Ouequiz conf.- Lope Martiniz conf.- Michael Iohannes Cabezuela conf.- Domnus Michaelis, presbiter, conf.

/ Et in roboratione acepimus una uaca.

/ (Enmarcado en un rectángulo): Frater Paulus qui notuit.

32

1195, junio, 6. Sandoval.

Fernando Álvarez y su mujer, Urraca Suárez, junto con sus hijos, donan al abad Juan y al monasterio de Santa María de Sandoval toda la heredad que poseen en Fuentes de Carbajal, localizada entre Valdemora, Castroferete, Villavélaz y Campazas. Reciben los donantes, en roboración, cien maravedís y seis yeguas.

A.  AHN, Clero, carp. 993-3. Perg., 393 × 254 mm.; escr. carolina; buena conservación, con pequeñas manchas de humedad en los márgenes derecho e izquierdo que no dificultan la lectura. En el dorso: «Fernandus Aluarez. Carta priuilejio de Fuentes de Caruajal. Donación de toda la heredad de Fernand Álvarez y su muger que tenían en Fuentes de Carvajal, con sus términos, pastos et cetera. Regnante Adefonso, era millessima CC XXX III».

B.  AHN, Clero, carp. 1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda (extracto: «Item vna donaçión que fizo Fernand Álvares e su muger, donna Vrraca, de toda la heredad que ellos tenían en Fuentes»). Véase doc. núm. 337.

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 72-74, núm. 27.

(Christus) In Dei nomine. Ego, Fernandus Aluariz, et uxor mea, Hurraca Suariz, una cum liberis nostris, facimus cartam donacionis pro remedio animarum nostrarum, / firmissimam, imperpetuum ualituram, uobis, domno Iohanni, abbati Sancte Marie Saltus Noualis, omnique conuentui eiusdem loci de tota hereditate quam habemus uel /3 habere debemus in uilla nominata Fontes de Caruaiares, ut ab hac die habeatis eam iure hereditario, uos et successores uestri post uos, liberumque / sit uobis facere de ea quodcumque uolueritis. Supradictam hereditatem damus uobis quam habemus uel habere debemus in Fontes de Caruaiares, que iacet inter / uillas nominatas, scilicet, Ual de Mora et Castro Ferete, Uilla Uelaz et Campaces, cum egressibus et regressibus, cum domibus et cum solaribus, cum montibus, /6 cum fontibus, cum pratis et pascuis, cum uineis, cum terris cultis et incultis et cum omnibus pertinenciis suis.

Si quis, de nostro genere uel de extraneo, hanc cartam / irrumpere uoluerit, iram Dei omnipotentis et Beate Marie semper Uirginis cum regia indignacione incurrat, et pro ausu temerario uoci uestre pulsanti mille aureos / persoluat et hec carta semper maneat firma.

Facta autem carta donacionis apud Saltum Noualem, VIII idus iunii, sub era Mª CCª XXXª IIIª. Regnante /9 rege domno Adefonso in Legione, in Asturiis, in Gallecia et in Stremadura. Manrricus, Legionensis episcopus in sede Sancte Marie. Fernandus Gar/sias, maiordomus regis. Laurentius Suarez, signifer regis. Roderieus Ordoniz, uillicus regis.

Ego, Fernandus Aluariz, et uxor mea, Hur/raca Suariz, una cum liberis nostris, hanc cartam quam fieri iussimus propriis manibus roboramus et hoc signum facimus (signum).

Et in roboracione /12 accepimus a uobis C morabitinos de quibus nichil remansit in debitum, et sex equas, de quibus pagati sumus et nichil remansit in debitum.

Qui / presentes fuerunt et audierunt: Martin Ponzardo conf. Petrus Aluariz de Marin conf. Iohannes Martiniz conf. Don Lope de Mansella conf. / Andreas, filius eius, conf. Petrus Gallecus de Mansella conf. Cabal de Uillarent conf. Roi Pelaez de Uana Seruanda conf. Michael Longo de Ualencia conf. /15 Martinus, frater eius, conf. Pascual conf. Fernandus Uermudez conf. Sebastianus de Leon conf. Michael, presbiter de Fontes de Caruaial. Xemeno Pelaez. / Iohannes Pelaez conf. Iohannes Francus conf. Pelagius Dominici conf. Do­minicus Barba conf. Et concilium de Ualencia conf.

/ (1ª col.) Petrus Fernandez de Uaniuides conf.- Roi Ciprianez de Sugosos conf.

/18 (2ª col.) Petro ts.- Pelao ts.- Dominicus ts.

Paulus notuit (signum).

33

1195, diciembre, 4. Sandoval.

Diego Álvarez, su mujer, Mayor Cipriánez, y sus hijos venden al abad Juan y al monasterio de Santa María de Sandoval la heredad que poseen en Fuentes de Carbajal, localizada entre Valderas y Valencia de Don Juan, y entre Campazas y Valdemora. Reciben por la heredad cien áureos y un potro en precio, y una vaca en roboración.

A.  AHN, Clero, carp. 993-4. Perg., 318 × 388 mm.; escr. carolina; buena conservación. En el dorso: «De Fontes de Caruaial. Fuentes. Carta de venta de vna heredad en Fuentes de Caruajal. Era millessima CC XXXª IIIª».

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 74-75, núm. 28.

(Christus) In Dei nomine. Ego, Didacus Aluariz, et uxor mea, Maior Ciprianiz, una cum liberis nostris, facimus cartam uendicionis / firmissimam, imperpetuum ualituram, uobis, domno I[ohanni], abbati Sancte Marie Saltus Noualis, omnique conuentui eiusdem loci de tota /3 hereditate quam habemus uel habere debemus in uilla nominata Fontes de Caruaiar, que iacet inter Ualderas et / Ualentia et inter Campaces et Ualdemora, cum solaribus, cum terris cultis et incultis, cum uineis, cum montibus et fontibus, / cum egressibus et regressibus, cum exitibus et cum omnibus directuris et pertinentiis suis, et cum sua diuisa, ut hab ac (sic) die habeatis /6 eam iure hereditario, uos et successores uestri post uos, liberumque sit uobis facere de ea quodcumque uolueritis. Damus itaque eam uobis pro / certo precio, hoc est, C aureos et unum pultrum, et de precio nichil remansit in debitum; et in roboracione carte, una / uaca.

Si quis uero, de nostro genere uel de extraneo, hanc cartam uendicionis infringere uoluerit, sit maledictus et excomuni/9catus et cum Iuda traditore in inferno damnatus, et regiam indignationem incurrat et mille aureos in coto persol/uat, et hereditate in simili loco duplet et hec carta semper maneat firma.

Facta carta uendicionis apud Laltum (sic) Noualem, / II nonas decembris, sub era Mª CCª XXXª IIIª. Regnante domno Adefonso rege in Legione, in Gallecia, in Asturiis et in /12 Estræmadura. Maiordomus regis, Petrus Fer­nandiz. Alferiz, Laurentius Suariz. Villicus regis et tenens turres Legionis, / Rodericus Ordoniz. Martinus Uruga et Petrus Uruga, uillicantibus. Manricus, Legionensis episcopus in sede Sancte Marie.

Ego, / Didacus Aluariz, et uxor mea, Maior Ciprianiz, una cum liberis nostris, hanc cartam quam fieri iussimus propriis manibus robora/15mus et signum facimus (signum).

Qui uiderunt et audierunt:

De Castriello de Fale: Nunno Roderici conf. Pela Roderici conf. / Don Michael, presbiter, conf. Matheus conf.

De Ualencia: Petrus Ouiechez conf. Gonzaluo Pelaez conf. Iohannes Moro conf. / Fernandus Uermudiz conf.

De Fontes: Don Michael conf. Pelai Bella Barba conf. Don Roderici, filio de Texafin, conf. /18 Don Dominici conf. Iohannes Anxo conf. Martin Cuerdo conf. Don Michael conf. Pelai Iohannes conf. Dominico Martiniz conf. / Fernando Garcia conf. Martin Pedrez conf. Garcia, suo escudero de Raneros, conf.

(signum) Paulu monacus qui notuit.

34

1197, enero, 13. Sandoval.

Gonzalo, abad del monasterio de Santa María de Husillos, recibe del monasterio de Santa María de Sandoval y de su abad, Juan, seiscientos maravedís de buen oro en concepto de préstamo. Los recibe sobre el aval de las heredades que aquél tenía de su madre en Villarroañe. Establece el abad Gonzalo la condición de que, en remedio de las almas de sus padres, los frutos obtenidos sean destinados a pobres y peregrinos. Transcurrido un año, que finalizará en enero de mil ciento noventa y ocho, será devuelta la cantidad recibida en préstamo.

A.  AHN, Clero, carp. 993-6. Carta partida por abc...fgh invertidas. Perg., 258 × 265 mm.; escr. carolina; buena conservación. En el dorso: «Uilla Roan. Pignus. Villarroañe, que la empeña el abad de Husillos a este monasterio por DC morabitinos. Era millessima CCª XXXª Vª, die idus ianuarii».

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 76-77, núm. 30.- Íd., El dominio del monasterio de Sandoval, 313-314, núm. 6.

In Dei nomine et eius gratia. Ego, Gondisaluus, gratia Dei abbas Fuse­llensis, rogaui abbatem Iohannem Saltus Noualis et conuentum eius / et acomodauerunt mihi DC morabitinos boni auri et obtime monete super Uilla Roan, quantum ibi habuit uel habere debuit mater mea, /3 sub tali condicione: quod fructuum prouentus in Saltu Nouali pauperibus, pro animabus matris et fratris mei, concedatur et peregrinis. Accepi ergo aureos / predictos quos cum reddidero a ianuario usque ad ianuarium, secundum morem terre here­ditatem recipiam predictam. Ita tamen placuit mihi pro / remissione pecca­torum meorum et pro animabus parentum meorum, nec uendere nec sub pignore alicui obligare per bonam fidem sine malo /6 ingenio si fratres predicti illam recipere uoluerint, eodem modo quo alter uoluerit eam habere causa uendi­cionis uel sub pignora/tionis sub maioris precii quantitate.

Facta carta apud Saltum Noualem, sub era Mª CCª XXXª Vª, die idus ianuarii. / Regnante rege Adefonso in Legione, Gallecia, Asturiis et Stre­madura. Episcopo Manrico, presidente in Legione. Maior/9domus regis, Petro Fernandi.

Qui presentes fuerunt, uiderunt et audierunt: abbas de Spina conf. / Gundissaluum (sic) Martini conf. Pelagius Gallego conf. Gondisaluus Pelaez de Raneros conf. / Dominicus Michaeli conf. Nicholaus Iohanni conf. Petrus Petri conf. Gutier Didaz conf. /12 Petrus Pelagii conf. Don Loppe conf. Don Loppe de Aulinus conf. Don Bartolot conf. / Martin Monte Roso. Domnus Andreas conf. Vasal, fiel, conf. Pelagius Michola.

35

1197, julio, 30. Carbajal.

Aldonza, abadesa del monasterio de Carbajal, vende al abad Juan y al monasterio de Santa María de Sandoval toda la heredad que posee en Mansilleja. Recibe en precio ciento treinta maravedís, valorado cada uno en siete sueldos.

A.  AHN, Clero, carp. 993-7. Perg., 347 × 221 mm.; escr. carolina; buena conservación. En el dorso: «De Manselleia. De çyertos bienes en Mansilleja. Carta de venta, de cómo conpró este monasterio a la abadesa de Carvajal las heredades que tenía en Mansilleja. Era M CC XXX V».

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 77-78, núm. 31.

(Christus) In Dei nomine et eius gratia. Ego, domna Aldonza, abbatissa de Carualar, simul cum conuentu meo, uobis, domno Iohanni, abbati Saltus Noualis, omnique / conuentu eiusdem loci, facimus cartam uendicionis fir­missimam imperpetuum ualituram de totam hereditatem quam habemus uel habere debemus in /3 Manselleia: terras, solares, pratos, ortos, linares, fontes, pascuis, egressus et regressus, et cum omnibus pertinentiis suis. Et accepimus ab uobis in / precio C XXX morabitinos, unusquisque VII solidos, et de ipso precio nichil remansit in debito, sed totum completum est, ita ut de hodie die sit / de iurio nostro abrasa et in uestro dominio tradita atque confirmata iure hereditarios, liberumque sit uobis de ea facere quodcumque uolueritis, uos et succes/6sores uestri post uos.

Si quis tamen aliquid uenerit qui hunc factum nostrum irrumpere uoluerit, quisquis ille fuerit qui talia comiserit, iram Dei omnipotentis / et Beate Marie semper Uirginis cum regia indignatione incurrat, et pro ausu temerario CCC auros persoluat uoci uestre pulsanti, et hereditate / duplata in simili loco.

Facta carta apud Carualar, III kalendas augusti, sub era Mª CCª XXXª Vª. Regnante rege Adefonso in Legione, /9 in Estremadura, in Gallecia et in Asturiis. Episcopus Manricus, in sede Sancte Marie Legionis. Maiordomus regis, Petrus Fernandez, et / tenens turres Legionis. Tenente Mansella, Rode­ricus Aprilis.

Ego, domna Aldonza, abbatissa de Caualiar, simul cum conuentu meo, hanc / cartam quam fieri iussimus manibus propriis roboramus et signum facimus (signum).

Qui presentes fuerunt, uiderunt et audierunt:

/12 (1ª col.) Iohannes, preste, conf.- Fernandus Iohannes, presbiter, conf.- Dominicus Pelaiz conf.- Petrus Steuanez conf.

/ (2ª col.) Pelagius Roderici conf.- Domnus Lupus de Aulinus conf.- Martin Reter conf.- Gerrero conf.

/ (3ª col.) Petrus Zapatero conf.- Tome de Uilla Uiride conf.- Petrus Franco conf.- Cibrian conf.

/ Frater Paulus qui notuit.

36

1201. Sandoval.

García Pérez y su hijo, Pedro García, venden al abad Juan y al monasterio de Santa María de Sandoval la heredad que poseen en Villamoros de Ribaesla, entre Aceña y Villalquite. Reciben en precio y roboración diez maravedís y medio.

A.  AHN, Clero, carp. 993-8. Perg., 265 × 170 mm.; escr. carolina; el pergamino está roto en su parte inferior, lo que hace imposible la lectura del nombre del último confirmante de la 3ª col. y el nombre del escriba. La humedad ha afectado también a su margen izquierdo, pero no impide la lectura del texto. En el dorso: «Carta de Villa Moros, granja, cerca de Villalquite. Carta de venta de García Pedro de la heredad de Villamoros, es lo de Villaquite. Era I mill CC XXX IX».

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 78-79, núm. 32.

(Christus) In Dei nomine. Ego, Garsias Petri, una cum filio meo Petro Garsie, facimus cartam uendicionis firmissimam, imperpetuum ualituram, / uobis, domno Iohanni, abbati Sancte Marie Saltus Noualis, omnique conuentui eiusdem loci de tota hereditate quam habemus in Uillamoros /3 de Ribaesla, que est inter Azenia et Uilla Alquit. Vendimus et concedimus uobis quantum ibi habemus uel habere debemus, scilicet, di/uisas, casas, solares, terras, uineas, pratos, molendinos, pescarias, montes, ualles, fontes, pascuas, ingressus et regressus, / et cum omnibus pertinentiis suis, pro precio nominato, scilicet, X morabitinos et medio in precio et roboratione. Et sumus bene pacati et nichil /6 remansit pro dare. Ita ut de hodie sit de iure nostro abrasa et in uestro dominio mancipata, ut iure hereditario possidea/tis, uendatis, faciatis ex ea quicquid uolueritis.

Si quis igitur, tam de nostris quam de extraneis, istam cartam frangere uel contradicere / uoluerit, iram Dei omnipotentis et Beate Marie Uirginis cum regia indignatione incurrat, et pectet in coto Lª aureos et heredi/9tate duplata in tali uel meliori loco, uobis uel uocem uestram pulsanti.

Facta carta apud Saltum Noualem, sub era / Mª CC XXXª IXª. Regnante rege Adefonso, cum sua regina, Berengaria, in Legione, in Estremadura, in Gallecia et in / Asturiis. Episcopus Manricus, in Legione. Maiordomus regis, Fernandus Garsia. Signifer, Monio Roderici. Tenente Man/12sella, Petrus Roderici.

Ego, Garsias Petri, una cum filio Petro Garsie, hanc cartam quam fieri iussimus propriis manibus ro/boramus et signum facimus (signum).

Qui presentes fuerunt, uiderunt et audierunt:

/ (1ª col.) Pela Antoliniz conf.- Dominicus Cipriani conf.- Michael Cipriani conf.- Benedictus conf.- Facundus, frater eius, conf.

/15 (2ª col.) Sebastianus conf.- Febrero conf.- Martinus Petri conf.- Iacob conf.- Michael Roderici conf.

/ (3ª col.) Iohannes Rebollar conf.- Petrus, clericus, conf.- Dominicus Abbas conf.- Don Garcia conf.- Petrus Martiniz conf.- Don [...] conf.

37

1202.

Suero Muñoz, juntamente con sus hijos e hijas, vende al abad Cipriano y al monasterio de Santa María de Sandoval la mitad de la villa de Fuentes de Carbajal, que le correspondía de parte de su padre, y que está situada entre Valencia de Don Juan, Benavente, Valderas y Mayorga. Venden la mitad de Fuentes de Carbajal por precio de setecientos maravedís y un caballo; y reciben, en roboración, una mula y veinticinco áureos.

A.  AHN, Clero, carp. 993-9. Perg., 528 × 343 mm.; escr. carolina; buena conservación. En el dorso: «Fuentes de Caruajal. Suarius Munionis. Carta de venta y donación para este monasterio de la meytad del lugar de Fuentes. Era millessima CC XLª, año 1202. Regnante Adefonso et Berengaria».

B.  ARChVa., Pleitos Civiles, Z. Walls (F), Caja 371-1. Papel; escr. huma­nístico-gótica. Traslado (fechado en era 1210, junio: «Fata carta in eárña milessimo et duocentesimo et decem, et mensse iuni») del escribano Francisco Falcón, sacado el 20 de mayo de 1505. El traslado, aun sin ser falso, ha sido acrecentado con múltiples interpolaciones. Así, se escriben en el mismo los nombres de la mujer de Suero Muñoz y sus hijos e hijas: «Ego, Suarinus, vnyenens (sic) cum vxore mea, domyna Vrraca, et filiis et filiabus nostris, Fernandus Suarii et Iohani Xuarii et Rroderico Xuarii et Laurençio Xuarii et Petro Xuarii et Gelia (sic) Xuarii et Marya Xuary et Maior Xuarii et Toda Xuarii». Trastoca el precio de la venta y el valor de la roboración del documento: «Hanc villam sit determinatan cum cuntis ad eam pertinentibus medietam ab integro vendi­muss uobis pro mille jurbos (sic) et vnum equm optimum». [... ...] «Et in corroboratione huius cartule aceppimus a uobis duas mulas opptimas et veginte et quinque jurbos (sic), et de omnibus sumus bene paccati». Podemos argumentar, con lo referido, que muy posiblemente el escribano traslade el documento no del original que transcribimos sino de otro distinto.

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 79-81, núm. 33.

CIT. Pérez-Embid, El Císter en Castilla y León, 80.

(Christus) In nomine sancte et indiuidue¸ Trinitatis, Patris et Filii et Spiritus Sancti, amen. Ego, Suarius Munionis, una cum omnibus filiis et filiabus meis, uobis, domno Cipriano, abbati, et toto conuentui Saltusno/ualis facio cartam firmissimam, in perpetuum ualituram, uenditionis et dona­tionis de tota medietate de una uilla quam habeo ex parte patris mei et nominatur Fontes de Car/3ualiar, et est inter terminum de Ualentia; et de IIª parte, terminum Beneuenti; et de IIIª, terminum de Ualdeareis; et de IIIIª, terminum de Maiorica. Totam / ergo medietatem istius uille¸ nominate uendo uobis et concedo pro precio quantum nobis et uobis bene complacuit, scilicet, septingentos morabitinos et I equum in precio; et in roboratione, Iª / mulam et XXV aureos. Et sumus de toto bene paccati et nichil remansit pro dare. Vos uero predictam uillam cum totis suis pertitentiis, cum diuisa, cum ecclesia, cum casis et uilla/6nis et reditibus, cum terris, uineis, montibus, pascuis, arboribus, fontibus, pratis, exitibus et cum ingressu et regressu iure hereditario possideatis, teneatis, detis, uendatis, / faciatis ex ea quicquid uolueritis uos et omnis posteristas uestra, ita ut ex hac die in antea sit de iure nostro abrasa et uestro dominio mancipata. Et non solum pro precio prenominato uerum etiam / do eam uobis pro remedio anime mee¸ et parentum meorum et quia facietis pro me quantum pro uno ex uobis, in uita mea et in morte.

Si quis igitur, tam de nostris quam de extraneis, istam cartam /9 a nobis factam et in concilio legitime roboratam frangere uel contradicere aut uobis super hoc contrariare uoluerit, sit maledictus et excomunicatus, et cum Iuda traditore in inferno damp/natus, et iram Dei omnipotentis atque sui regis incurrat, et Cm libras auri purissimi persoluat parti regie, et ipsam hereditatem dupplet in tali uel meliori loco uobis uel uocem uestram / pulsanti.

Facta carta sub era Mª CCª XLª. Regnante rege Alfonso, cum sua regina, Berengaria, in Legione et in Gallecia, in Asturiis et Stre/12matura. Manrico, episcopante in Legione. Martino, in Zemora. Iohanne Gundisalui, in Oueto. Petrus Suarii, archiepiscopus in Compustella. Petro de Quinones, tenente turres Legi/onis. Maiordomus regis, Fernandus Garsie. Signifer regis, Mvnio Roderici.

Qvi presentes fuerunt et audierunt:

/ (1ª col.) De Castriello: Petrus Calcanar conf.- Petrus Abbas conf.- Garcia Camsino conf.- Petrus Maurus conf.- Donnus Clemens conf.- Dominicus Petit conf.- Iohannes, clericus, conf.

/15 (2ª col.) De Ualle de Mora: Petrus, clericus, conf.- Iohannes Cabrero conf.- Bela Barba conf.- Iohannes de Sobrado conf.- Dominicus Pelagii conf.- Donus Lupus conf.- Pelagius Guillelmi conf.

/ (3ª col.) De Retorta: Fernandus Iohannis conf.- Fernandus Pelagii conf.- Donnus Lupus conf.- De Carualiar: Iohannes, clericus, conf.- Donnus Iordanus conf.- Donnus Ysidorus conf.- Michael Petri conf.

/ (4ª col.) De Fontibvs: Donnus Xemeno conf.- Michael, clericus, conf.- Espessino conf.- Pelagius Guerrero conf.- Iohannes Anxo conf.- Iohannes Grande conf.

/18 (5ª col.) de Ualentia: Iohannes Trazan ts.- Micahel Longo ts.- Martinus Sarrano ts.- Lupus Martini ts.- Gundissaluus Iohannis ts.

/ (6ª col.) Ricomne conf.- Petrus Bonus conf.

/ (7ª col.) Pelagius Didaci conf.- Petrus Spica conf.- Donnus Breton conf.

/21 (8ª col.) Dominicus Maurus conf.- Dominicus Magrus conf.- Dominicus Lupi conf.

/ Ego, Suarius Munionis, et filii et filie¸ mee uobis, domno Cipriano, abbati, et toto conuentui Saltusnoualis hanc cartam quam fieri iussimus propriis manibus roboramvs / et confirmamvs et hoc signum (signum) facimus.

/ (Enmarcado en un rectángulo): Brictivs notvit.

38

1202.

Fernando Iohannes y su mujer, Misol, junto con sus hijos, y Pedro Ro­dríguez y Godina, junto con los suyos, venden al abad C[ipriano] y al monasterio de Santa María de Sandoval la heredad que poseen bajo un corral que el monasterio tiene en Fuentes de Carbajal. Se lo venden por cinco sueldos, entre precio y roboración.

A.  AHN, Clero, carp. 993-10. Perg., 232 × 172 mm.; escr. carolina; afectado por manchas de humedad en la parte superior, aunque no imposibilitan su lectura. En el dorso: «De I solo de Fontes. Carta de venta de Fernando Joán de la heredad que tenía en Fuentes de Caruajal. Era Iª mill CC XLª».

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 81-82, núm. 34.

(Christus) In Dei nomine. Ego, Fernandus Iohannes, et uxor mea, domna Miasol, una cum filiis nostris; et Petrus Roderici et domna / Gontina, una cum filiis nostris, uobis, domno C[ipriano] abbati, et omni conuentui Saltus­noualis facimus cartam uendicionis de /3 tota hereditate quantam habemus uel habere debemus infra ambitum de uestro corral de Fontes de Caruaiar. Vendimus et con/cedimus uobis predictam hereditatem cum suis pertinenciis pro animabus nostris et pro precio quantum nobis et uobis bene complacuit, scilicet, / V solidos inter precium et roborationem. Et sumus de toto bene paccati et nichil remansit pro dare.

Si quis igitur, tam /6 de nostris quam de extraneis, istam cartam frangere uel contradicere uoluerit, sit maledictus et excomunicatus, et cum Iuda traditore / in inferno damnatus, et pectet in coto XXti morabitinos et ipsam hereditatem duplatam in tali uel meliori loco uobis uel uocem uestram / pulsanti.

Facta carta sub era Mª CCª XLª. Regnante rege Alfonso, cum sua regina, Berengaria, in Legione /9 et in Gallecia et in Asturiis et Strematura. Episcopus in Legione, Manrricus. Maiordomus regis, Fernandus Garsie. Signifer / regis, Munio Roderici. Tenente turres, Petrus Roderici de Quinones.

Qui presentes fuerunt et audierunt:

De Populatura: / Petrus Fernandi conf. Martinus Petri conf. Dominicus Rebolo conf. Iohannes Luengo conf.

/12 De Castrielo: Petro Moro conf. Petrus Iohannes conf. Micael Petriz de Caruaiar conf. / Petro Filio conf. Don Clement de Couamontes conf.

De Sancta Colomba: Roi Martinez conf. Don / Semeno conf. Iohannes, filius de Uoialbo, conf. Pelagius Guerrero conf.

Ego, Fernandus Iohannes, et uxor mea, /15 domna Miasol, una cum filiis nostris; et Petrus Roderici et domna Gontina, una cum filiis nostris, hanc cartam quam / fieri iussimus propriis manibus roboramus et confirmamus et hoc signum facimus (signum).

/ (Enmarcado en un rectángulo): Dominicus notuit.

39

1202.

Juan Trazán dona al abad Cipriano y al monasterio de Santa María de Sandoval toda su heredad de Palacino, entre Valdesaz y Villasinda y entre Grajal y Fuentes de los Oteros. Se lo dona en remedio de su alma y la de sus padres y para que le reciban, si así lo quisiera, en su Orden, y, en fin, para ser enterrado en el monasterio. Recibió en roboración la mitad de un «poltro». Establece, asimismo, en el documento que el hermano que tuviera Palacino dé al convento ocho maravedís en pitanza el primer domingo de Cuaresma.

A.  AHN, Clero, carp. 993-11. Perg., 170 × 318 mm.; escr. carolina; buena conservación. En el dorso: «De las heredades de Palacino, Iohannes Trazan hizo carta de donación a este monasterio, era millessima CCª XLª».

B.  AHN, Clero, carp. 1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda (extracto: «Item vna donaçión, en pergamino, en latín, que hizo Diego (sic) Trazán de toda la heredat que él tenía en Palaçino»). Véase doc. núm. 337.

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 82-83, núm. 35.

CIT. Pérez-Embid, El Císter en Castilla y León, 68; 249, nota 49.

(Christus) In Dei nomine. Ego, Iohannes Trazan, uobis, domno Cipriano abbati, et / omni conuentui Saltusnoualis facio cartam donationis de /3 tota mea hereditate quanta habeo in Palacino, que est inter / Ualdesalice et Uillasinda et inter Graiar et Fontealcastro. Pre/dictam ergo hereditatem quantam ibi habeo uel habere debeo dono /6 et concedo uobis pro amore Dei et pro remedio anime mee et parentum / meorum, et quia recipietis me si accipere uoluero Ordinem in uita mea, et omni / modo sepelietis me in monasterio uestro. Et accepi a uobis in roboratione me/9dietatem de uno poltro. Vos uero predictam hereditatem cum totis suis pertinen/tiis, cum diuisa, cum casis, cum terris, uineis, ortis, pratis, fontibus, montibus, pas/cuis, et cum ingressu et regressu, iure hereditario possideatis, uen/12datis, detis, teneatis, faciatis ex ea quicquid uolueritis, uos et omnis / posteritas uestra, ita ut ex hac die sit de iure meo abrasa et uestro / dominio mancipata. Sic tamen ut semper frater qui tenuerit Palacinum /15 det VIIIto morabitinos in pictantiam conuentui Iª domenica XLe sine fine.

Si quis / igitur, tam de nostris quam de extraneis, istam cartam frangere uoluerit, sit ma/ledictus et excommunicatus, et cum Iuda traditore in inferno dampnatus, et pectet /18 in coto Dtos morabitinos et ipsam hereditatem duplatam in tali uel meliori loco, uobis uel uocem / uestram pulsanti.

Facta carta sub era Mª CCª XLª. Regnante rege Alfonso, cum sua regina, / Berengaria, in Legione et in Gallecia. Manricus, episcopus in Legione. Maiordomus regis, Fernandus /21 Garsie. Signifer regis, Munio Roderici.

Qui presentes fuerunt et audierunt:

De Ualdesali/ce: Petrus Christianus conf. Domnus Rodericus conf. Domnus Pelagius conf. Domnus Aprilis conf.

De Uillasinda: /Petrus Uincentii conf. Domnus Garsia conf. Dominicus Micaelis conf.

De Palacino: Domnus Pe/24lagius conf. Dominicus Uassallo conf. Martinus Pelagii, et alii plures ts. conf.

 

40

1203, junio, 9. Toro.

Alfonso IX de León, juntamente con la reina Berenguela, su mujer, y el infante Fernando, libera y exime al monasterio de Santa María de Sandoval, y a sus granjas y vasallos, del pago de todo pecho y pedido, de yantar de rey y de merino, de castellaria y de toda facendera y otros tributos reales.

B.  AHN, Clero, carp. 999-5. Perg., 586 × 619 mm.; escr. gótica documental; regular conservación. Traslado sacado en Toro, el 20 de noviembre de 1369, miércoles, por el notario Juan Fernández, a petición de Alfonso, abad de Santa María de Sandoval, de la confirmación que de la exención hace Alfonso X, dada en Burgos, a 16 de diciembre de 1254, confirmatoria de otra de Fernando III, dada en Burgos, a 5 de mayo de 1231. Véanse docs. 66, 92 y 143.

In Dei nomine. Ego, Aldefonsus, Dei gracia rrex Legionensis et Galleçie, vna cum vxore nostra (sic), domna Berengaria, et cum filio meo (sic) infante domino Ferrnando, per hoc scriptum notum façio, presentibus et futuris, quod libero et escuso [abaciam de] / Sal(u)to Noualy et suas grangias et vasallos et habitaçiones fratrum suorum de peto, petito et de prandio rregis et de maiorino, et de labore castelli et de tota alia fazendaria et rregis fisco. Hoc ante (sic) facio pro rremedio anime mee et animarum patris mei et animerum (sic) meorum, et quia in oracionibus que in ipsam abaciam Deo iugiter exibuntur eo / largiente particibo (sic) ese disidero.

Quicumque igitur hanc cartam liberacionis fregit, iram Dei abeat et rre­giam indinacionem incurrat, et quod prendederit duplet, et pro temerario ausu rregie parti in pena millie morabitinos patet carta suum rrobre fermiter obtinente.

Facta carta apund Taurum, Vº idus iunii, era Mª CCª XLª Iª.

41

1203, junio.

Martín Pellipario y su mujer, Vida, venden a Pelayo Gutiérrez y a su mujer, Mioro, las casas que tienen en la colación de San Marcelo de León, entre las casas y los huertos de Juan de Reliegos y de los hijos de Fernando Arias, y entre los huertos del arzobispo, de Pelayo Iohannis, de Rodrigo Domínguez y de Juan Miguélez. Reciben los vendedores por las casas, que se traspasan con su huerto, corral y pórtico, treinta maravedís en precio; y en roboración, el pan y el vino que satisfizo a ambas partes.

A.  AHN, Clero, carp. 993-12. Perg., 342 × 108 mm.; escr. pregótica; buena conservación. En el dorso: «Venditio domorum in Legione, in parrochia Sancti Marcelli. Una carta de donaçyón de vnas casas en León, a la colacyón de San Marçelo. No las goça ya esta casa de Sandoual».

B.  AHN, Clero, carp. 1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda (extracto: «Item vna donaçión, en pergamino, en latín, que hizo Martino Pelliparius e su muger, donna Vida, de vnas casas que ellos tenían a la collaçión de Sant Marçelo en León»). Véase doc. núm. 337.

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 83-84, núm. 36, que data la venta en junio de 1173 por haber transcrito la equis virgulada, con valor de cuarenta, como equis con simple valor de diez.

(Christus) In Dei nomine. Ego, Martinus Pelliparius, et uxor mea, dona Uida, vobis, Pelagio Guterii, et uxori uestre, Mioro, facimus cartam uendicionis de quibusdam domibus quas habemus in Legione, / in parrochia Sancti Marcelli, que sic terminantur: de Iª parte, domus et ortum Iohannis de Relligos; de IIª parte, domus et ortum filiorum Fernandi Arie; de IIIª parte, ortum archiepiscopi et ortum Pelagii /3 Iohannis; de IIIIª parte, ortum Roderici Dominici et ortum Iohannis Micahelis. Has domos sic terminatas, cum suo orto, cum corrale et suo portico, et cum omnibus exitibus suis, uendimus uobis pro precio definito XXX morabitinos / bonis quos nobis iam dedistis, et ad persoluendum ex eis apud uos nichil remanssit, et eciam in roboracione huius carte panem et uinum quantum nobis et uobis placuit dedistis. Itaque sint hee domus ab ac die / de iure remote et abrrase uestroque dominio tradite et confirmate, habeatis licenciam uendendi, donandi faciendique ex eis quodcumque uolueritis, tam in uita quam in morte.

Si quis uero parentum /6 nostrorum aut extraneorum uel nos contra hanc cartam uenerit, sit maledictus et excomunicatus, et cum Iuda Domini proditore in inferno damnatus, [et] insuper pectet, uobis uel uocem uestram pulsanti, C morabitinos et careat / uoce, et hec carta semper sit firma.

Facta carta in era Mª CCª XLª Iª, et mense iunio. Regnante rege domno Adefonsso in Legione, Gallecia, Asturiis et Extremadura. Domno Manrrico, in Legione episcopo. Petro Roderici, / turres Legionis tenente. Fernando Petri, Dominico Nariz, uillicantibus.

Et ego, Martinus Pelliparius, et uxor mea, dona Uida, vobis, Pelagio Guterii, et uxori uestre, Mioro, hanc cartam quam fieri iussimus roboramus, confirmamus et /9 signa facimus (tria signa).

/ (1ª col.) Isydorus Octaua conf.- Domnus Gauterius conf.- Benedictus Uillanus conf.- Dominicus Uinadero conf.

/ (2ª col.) Micahel Reganado conf.- Iohannes de Relligos conf.- Rodericus Lupi conf.- Isydorus Piscator conf. Domnus Egidius conf.

/12 (3ª col.) Domnus Christoforus conf.- Iohannes de Toro conf.- Rodericus Dominici conf.- Petrus de Uilla Uellit conf.

/ (4ª col.) Qui presentes fuerunt: Petrus ts.- Dominicus ts.- Iohannes ts.

/ (Debajo de la cuarta columna): Dominicus (signum) notuit.

42

1203.

Mayor, juntamente con sus hijos Lope Díaz, Gonzalo Díaz, Pedro Díaz, Álvaro Díaz, Mayor Díaz y Urraca Díaz, vende al abad Cipriano y al monasterio de Santa María de Sandoval un suelo, que fue de Juan Anxo y de Justa, su madre, y parte de otro que posee en Fuentes de Carbajal, en el lugar llamado «infra ambitum de corral, quod est de domo grangie¸ Saltus­noualis». Los compradores pagan por ellos seis maravedís de precio y roboración.

A.  AHN, Clero, carp. 993-13. Perg., 288 × 211 mm.; escr. pregótica; buena conservación. En el dorso: «De Fontes de Caruaiar. Venta de vn suelo y parte de otro. Era millesima CC XL I».

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 84-85, núm. 37.

(Christus) In Dei nomine. Ego, domna Maior, una cum filiis meis, Lupo Didaci, Gundissa[l]uo Didaci, Petro Didaci et Aluaro Didaci et Maiore Didaci et Urraca / Didaci, uobis, domno Cipriano abbati, et omni conuentui Saltus­noualis, facimus cartam uenditionis de uno solo et parte de alio, quos habemus in Fontes /3 de Carualiar, in loco prenominato infra ambitum de corral, quod est de domo grangie¸ Saltusnoualis; et unum solum fuit de Iohanne Anxo et de eius matre, / domna Iusta, et partem quantam habemus de alio solo. Ven­dimus itaque uobis predictos solos, cum suis pertinentiis et cum ingressu et regressu, pro precio quanto / nobis et uobis bene complacuit, scilicet, VI morabitinos inter precium et roborationem, et sumus de toto bene paccati et nichil remansit pro dare. Vos ergo pre/6dictam hereditatem iure hereditario possideatis, uendatis, detis, teneatis, faciatis ex ea quicquid uolueritis, ita ut de hodie sit de / iure nostro abrasa et uestro dominio mancipata.

Si quis igitur, tam de nostris quam de extraneis, istam cartam frangere uel contradicere uoluerit, / sit maledictus et excomunicatus et cum Iuda traditore in inferno dampnatus, et pectet in coto C morabitinos et ipsam hereditatem /9 duplatam in tali uel meliori loco, uobis uel uocem uestram pulsanti.

Facta carta sub era Mª CCª XLª Iª. Regnante rege / Alfonso, cum sua regina, Berengaria, in Legione et in Gallecia, in Asturiis et Strematura. Episcopus in Legione, Manricvs. / Maiordomus regis, Fernandus Garsie. Signifer regis, Munio Roderici.

Qui presentes fuerunt et audierunt:

De Ualle

/12 (1ª col.) de Morella: Dominicus, clericus, conf.- Dominicus Iohannis conf. Domnus Pelagius conf.- Domnus Michael conf. Martinus Petri conf.

/ (2ª col.) Don Iohanet conf.- Martinus Lopi conf.- Domnus Pelagius de la Calle conf.

/ (3ª col.) De Fontes: Domnus Xemeno conf.- Iohannes Anxo conf.- Domi­nicus Maistro conf.

/15 (4ª col.) Spesselino conf.- Iohannes Grande conf.- Michael Barua conf.

/ (5ª col.) Micael, clericus, conf.- Fernandus Carpentero conf.- Dominicus Aluar conf.

/ Ego, domna Maior, una cum filiis meis, Lupo Didaci et Gundissaluo Didaci et Petro Didaci et Aluaro Didaci et Maiore Dida/18ci et Urraca Didaci, uobis, domno Cipriano abbati, et omni uestro conuentui de Saltu Nouali hanc cartam quam fieri iussimus propriis ma/nibus roboramus et confirmamus et hoc signum facimus (signum).

/ (Enmarcado en un rectángulo): Pelagius notuit.

43

1204, octubre, 26.

Sancho García y su mujer, Sancha, venden al abad J[uan] y al monasterio de Santa María de Sandoval una viña en territorio de Mayorga, en la villa de Castilfalé, en el lugar conocido como las Viñas del Prado. Reciben por ella tres maravedís en precio y algo que satisfizo a ambas partes, pero que no consta en el documento, en roboración.

A.  AHN, Clero, carp. 993-14. Perg., 229 × 205 mm.; escr. pregótica; buena conservación, aunque algunas manchas de humedad afectan a la parte izquierda del pergamino, si bien no imposibilitan la lectura. En el dorso: «De uinea Castriello Fale. Carta de venta de vna viña en Castril de Falé. Era millessima CCª XLª IIª».

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 85-86, núm. 38.

(Christus) In Dei nomine. Ego, Sancio Garsia, et uxor mea, domna Sancia, uobis, / domno I[ohanni], abbati Sancte Marie Saltusnoualis, omnique con­uentui eiusdem loci, /3 facimus cartam uendicionis firmissimam, imperpetuum ualituram, de una ui/nea quam habemus in territorio Maiorica, in uilla que dicitur Castriel de Fa/le, in loco predicto alas uineas del Prado; et habet terminos: de Iª parte et de IIª et de IIIª, /6 uineas de ipsum locum supra­nominatum que dicitur Saltus Noualis; et de IIIIª, carrera antiqua. / Dabimus uobis et concedimus pro certo precio, hoc est, III morabitinos; et in ro­boratione, quantum nobis et / uobis placuit.

Si quis tamen aliquis, tam de nostro genere quam de extraneo, qui hanc cartam irrumpere /9 uoluerit, sit maledictus et excommunicatus et pro ausu temerario CCCos aureos persoluat.

/ Facta carta uenditionis notum die quod erit VIIº kalendas nouembris, sub era Mª CCª XLª IIª. / Regnante rex Adefonso, cum regina Berengaria, in Legione et in Estremadura, in Gallecia /12 et in Asturiis. Episcopus Manricus, in Legione. Maiordomus regis, Gondissaluus Roderici. Tenen/te Maiorica, Petrus Roderici. Tenente turres Legionensi, Petrus Roderici.

Ecce ego, Sancio / Garsia, et uxor mea, domna Sancia, in hanc cartam manus nostras roboramus et signum /15 facimus (signum).

Martinus Iohannes, presbiter, conf. Domnus Iohannes, presbiter, conf. / Domnus Fredenandus, presbiter, conf. Fernandus conf. Petrus Abbas conf.

/ (1ª col.) Petrus ts.- Dominicus ts. Iohannes ts.

/ Petrus notuit.

44

1205.

Urraca y su hijo Fernando López venden toda su heredad en el término de Valencia de Don Juan al abad Juan y al monasterio de Santa María de Sandoval, por un precio de cinco maravedís. Dicha heredad la conforman tres tierras junto a las eras del lugar citado, otra en el camino de Fáfilas, otra más en el camino de Mayorga; dos tierras cerca de ésta, otras tres más bajo La Hacienda, otra en el camino de Valdemora, algunas tierras más y algunas viñas en Pozancos, otra tierra en el camino de Valderas, otras tres junto a San Lázaro, otra cerca de ésta, en el camino a San Cebrián, y, en fin, algunas viñas en La Enfiesta.

B.  AHN, Clero, carp. 993-15. Copia imitativa del siglo xiv. Perg., 402 × 191 mm.; escr. gótica; buena conservación. En el dorso: «Valencia. Carta de venta de doña Vrraca hecha a este monasterio de vnas heredades y de vnas viñas, hecha en la era de M CC XL III».

C.  AHN, Clero, carp. 1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda (extracto: «Item vna donaçión, en pergamino, en latín, que dio dona Vrraca de las tierras que esta casa tiene en Valençia»). Véase doc. núm. 337.

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 86-87, núm. 39, que califica a B como original.

In Dei nomine. Ego, domna Oraca, una cum filio meo Fernando Lupi, facimus cartam vendicionis de tota hereditate mea quam ego habeo in termino de Valencia vobis, domino Iohanni abbati, et toto conuentui Santus (sic) Noua/lis, scilicet, tres terras aput eras diti loci quarum qualibet facit seme pondus, que determinant: una: ex una parat (sic), uian publican, ex alia parat, terram Fernandi Petri; alia uero determinat: ex una parat, terram do[m]ni Petri Garsie, de alia, /3 uian; alia determinat: de una parat, terram de Sancta Maria de Regla, de allia, terra Gundisalui Petri de Mansella. Alia uero terram que facit seme pondus carera de Fafilas, que determinat: ex una parte, terram Iohannis Anxo. Item a/lian terram carera de Maiorica que facit sex pondus, que habet afrontacionen: ex una parat, terram Beati Iohanis, ex alia parat, terram Dominici Roderici. Item ibi circa alias duas terras que faciunt unum pondus, que abent afrontacionen / sui: iter qui uadit ubi dicitur Oter de Rey. Item alias tres terras que faciunt sex pondera retro La Fazienda, que abent afrontaciones: iter per quod itur a Fafilas. Iten aliam terram ubi dicitur iter de Ual de Mora que facit seme pondus, que deter/6minat cum terra Bernardi Fernandi. Iten quasdan terras et uineas ubi dicitur Pozacos, que faciunt quadraginta pondera. Iten aliam terram carera de Ualderas que facit pondus et semis, que habet afrontacionen ditum iter. Item alias tres terras / aput Santum Lazarum que faciunt duo pondera et semis, quarum una afrontat cum terra de Ual de Dios que fuit fratris mei; alia determinat cum terra Sancte Marie. Alia uero circa ean in uia de Beato Cibriano; et de alia parte, terra de Ual de Dios. / Item quasdan uineas ubi dicunt La Enfiesta. Predictam hereditatem uendimus uobis pro precio quanto uobis et nobis bene compracuit, s[c]ilicet, pro quinque morabitinos. Et sumus inde bene pacati et nichill pro dare remansit. Hanc hereditaten uen/9dimus et concedimus uobis cum sua diuisa et cum omnibus suis pertinenciis et cum ingresu et regresu, ut iure hereditario posideatis, uendatis, detis, faciatis inde quidquid uolueritis, ita ut ab hac die sit de iure nostro ab/rasa et uestro dominio mancipata.

Si quis igitur, tan de nostris quam de extraniis, istan cartan frangere uel contrariare uoluerit, sit maleditus et descomunicatus et cum Iuda tradi-tore in inferno dapnatus, et pec[t]et / in coto Cm morapetinos, uobis uel uocem uestram pulsanti, et ipsam hereditatem duplet uobis in tali uel meliori loco.

Ffacta carta sub era Mª CCª XLª IIIª. Regnante rege Adfonso in Legione et Gallecia, in Asturiis /12 et Strematura. Episcopo in Legione, Petrus Munionis.

Qui presentes fuerunt et audierunt:

/ (1ª col.) Iohannes Anxo conf.- Dominicus Martini conf.- Lupuus Didaci conf.

/ (2ª col.) Iohanes Abas conf.- Rodericus Petri conf.- Dominicus Barba conf.- Fernandus Iohanes conf.

/15 (3ª col.) Petrus Fer[nan]di conf.- Lupus Adrian conf.- Aluarus Didaci conf.- Petrus Gomecii conf.

/ Ego, domna Oraca, cum filio meo Fernando Lupi, hanc cartam fieri iusimus et sigilari fecimus hoc (signum) in rrey testimonivm.

/ (Bajo el signo): Geraldus.

45

1206, enero.

María Feliz vende a Álvaro Díez cuantas viñas posee en Fuentes de Carbajal, en el pago de Matanza y en el de los Xanos. Recibe por ellas, en precio y roboración, once sueldos.

A.  AHN, Clero, carp. 993-16. Perg., 330 × 108 mm.; escr. carolina tardía de trazado muy tosco; buena conservación. En el dorso: «De Fuentes de Caruajal. Donación de viñas y tierras (sic). Tiene abtoridad. Era millessimma CC XL IIIIº, año 1206».

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 88, núm. 40.

(Christus) In Dei nomine. Ego, Maria Felicis, facio cartam uendicionis uobis, Aluaro Diez, de quantas abeo en / Fontes de Caruaiar, uineas, et debeo abere ubicunque potueritis inuenire, in bago de Matancia /3 et in bago de los Xanos, et pro precio nominato et in roboraciore de hac carta XI soldo[s] dinero, et nichil remansit / pro dare. Et faciatis de illas uineas quantum placuerit usque in finem mundi.

Si quis homo uel femina / qui hanc cartam frangere uoluerit, sit exco­municatus et condempnatus, et in coto petet centum /6 et diez soldos dinero et illas uineas sint duplatas.

Era Mª CCª XLª IIIIª, facta carta in mense genoarii. /Regnante rege Aldefonso in Legione et in Gallecia. Petro Moniiz, episcopo in Legione. Tenente Maio/rica, Fernan Gunzaluez. Merino, Dominico Pasqualez. Alca­dibus in Maiorica, Petro Portiello et Martin /9 Aluo et Martineios.

Ego, Maria Felicis, uobis, Aluaro24 Diez, hanc cartam roboro et signum facio (signum).

Qui / presentes et audientes fuerunt: frere Micael, el maestro, conf. Ioan Abade conf. Petro Filio, presbiter, conf. / Dominicus, presbiter, conf. Don Xemeno, presbiter, conf. Ioan Aniho conf. Micael Pelaez conf. Martin Domen­guez conf. /12 Petrus ts. Dominicus ts. Iohannes ts.

Fernandus Martini notuit.

46

1206.

Mayor, juntamente con su hijo Lope Díaz y su nieto Alfonso, vende al monasterio de Santa María de Sandoval y a su abad, J[uan], una tierra en Fuentes de Carbajal, por precio de cuatro maravedís. Cada uno de ellos poseía y vende lo siguiente: Mayor, el quiñón de su hijo Álvaro Díaz; Lope Díaz, el quiñón que compró de Fernando Iohannis de Retuerta; y Alfonso, el quiñón de su madre, de la que no consta el nombre.

A.  AHN, Clero, carp. 993-17. Perg., 214 × 230 mm.; escr. pregótica; buena conservación. En el dorso: «Fuentes de Caruajal. Venta de vna tierra en Fuentes de Carvajal. Era millessimma CCª XLª IIIIª».

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 88-89, núm. 41.

(Christus) In Dei nomine. Ego, domna Maior, una cum filio meo Lupo Didaci et nepote meo Alfonso, facimus cartam uenditio/nis de una terra uobis, domno I[ohanni] abbati, et toto conuentui Saltusnoualis, et est in loco prenominato in Fontes de Carua/3liar. Et habet affrontationes: de Iª parte, uiam de Ualle de Madierno; de ceteris partibus, hereditatem de / Saltunouali. Predictam hereditatem uendimus uobis pro precio quanto nobis et uobis bene complacuit, scilicet, pro IIIIor morabitinos, / et sumus inde bene paccati et nichil pro dare remansit. De hac igitur hereditate ego, domna Maior, uendo uobis /6 quinonem filii mei Aluari Didaci; et ego, filius eius, Lupus Didaci, uendo uobis quinnonem quod comparaui de Fernan/do Iohannis de Retorta; et ego, Alfonsus, nepos eius, uendo uobis quinnonem de matre mea. Omnes ergo in simile uendimus / predictam hereditatem, et concedimus uobis cum sua diuisa et cum omnibus suis pertinentiis, et cum ingressu et regressu, ut iure /9 hereditario possideatis, uendatis, detis, faciatis inde quicquid uolueritis, ita ut ab hac die sit de iure / nostro abrasa et uestro dominio mancipata.

Si quis igitur, tam de nostris quam de extraneis, istam cartam frangere uel contrariare / uoluerit, sit maledictus et excommunicatus et cum Iuda traditore in inferno damnatus, et pectet in coto Lª morabitinos, /12 uobis uel uocem uestram pulsanti, et ipsam hereditatem duplet uobis in tali uel meliori loco.

Facta carta sub era / Mª CCª XLª IIIIª. Regnante rege Alfonso in Legione et Gallecia, in Asturiis et Strematura. Episcopus in Le/gione, Petrus Munionis.

Qui presentes fuerunt et audierunt:

/15 (1ª col.) Iohannes Anxo conf.- Dominicus Barba conf.- Iohannes de Paramo conf.- Dominicus Martini conf.

/ (2ª col.) Dominicus Urracet conf.- Gundissaluus Roderici conf.- Adrian conf.

/ (3ª col.) Iohannes Abbas conf.- Iohannes Sancii conf.- Iohannes Franco conf.- Iohannes conf.

/18 Ego, domna Maior, una cum filio meo Lupo Didaci et nepote meo Alfonso, hanc cartam / quam fieri iussimus propriis manibus roboramus et confirmamus et hoc / signum (signum) facimus.

/ (Debajo del signo y enmarcado en un rectángulo): Brictius notuit.

47

1208.

Alfonso Pérez y su mujer, Marina González, juntamente con su sobrino, García R., venden al abad Andrés y al monasterio de Santa María de Sandoval la heredad que poseen en Villamoros de Ribaesla, en término de Rueda, junto a Aceña. Reciben en precio cien maravedís, y uno más en roboración.

A.  AHN, Clero, carp. 993-18. Perg., 251 × 251 mm.; escr. pregótica; buena conservación. En el dorso: «Donación e uendición de la heredat de Villamoros al monasterio e monjes de Sanobal. Estas escrituras de pargamino son de vna granja que se llamaba Villamoros, cuyas heredades trahe Villalquite. Son cartas de venta hechas para este monesterio todo lo que está aquí de la dicha granja. Era I mill CC XL VI».

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 89-91, núm. 42.

(Christus) In Dei nomine. Ego, Alfonsus Petri, una cum uxore mea, Marina Gundisalui, et sobrino meo Garsia R., facimus cartam donationis et uenditionis uobis, / domno Andree abbati, et toto conuentui Saltusnoualis, tam presenti quam futuro, in perpetuum ualituram, de tota nostra /3 hereditate quam habemus in Uilla Moros de Ribaesla, que est in termino de Roda, iuxta la Azenia. Damus et / concedimus uobis quantum in prenominata uilla habemus uel habere debemus, cum omnibus suis pertinentiis, diuisa, solaribus, terris, / uineis, ortis, pratis, fontibus, molendinis et molinis, aquis, piscariis, mon­tibus, pascuis, et cum ingressu et exitu, /6 pro Deo et pro precio quanto nobis et uobis bene complacuit, scilicet, Cm morabitinos optimos, et sumus inde bene pacati, et nichil pro dare/ remansit. Uos ergo predictam hereditatem iure hereditario possideatis et faciatis de ea quicquid uolueritis, ita ut ex hac die / in antea sit de iure nostro abrasa et uestro dominio mancipata et confirmata.

Si quis igitur, tam de nostris quam de extraneis, /9 istam cartam uobis a nobis factam et in concilio legitimo roboratam, frangere uel contrariare uoluerit, sit maledictus et excommuni/catus, et cum Iuda traditore in inferno damnatus, et pectet in coto Dtos morabitinos; et quicquid inuaserit duplet uobis in tali uel meliori / loco.

Et ego, Alfonsus Petri, et ego, Garsia R., et Marina G[undisalui], hanc cartam quam fieri iussimus propriis manibus roboramus et confirmamus et hoc /12 signum facimus (signum).

Et in roboratione accepimus I morabitino.

Facta carta sub era Mª CCª XLª VIª. Regnante rege / Alfonso in Legione, Gallecia, Asturiis et Strematura. Vacante sede Legionis. Signifero regis, Ro­derico / Gundissalui. Maiorino regis, Pelagio Aluardan. Tenente turres, Lupo de Lamas.

Qui presentes fuerunt et audierunt:

/15 (1ª col.) Dominicus de Lera conf.- Iohannes Facundi conf.- Dominicus Riesco conf.- Dominicus Martini conf.- Dominicus Iohannis conf.- Petrus Abbas conf.- Domnus Sebastianus conf.- Lorente conf.

/ (2ª col.) Stephanus conf.- Iohannes Monazino conf.- Petrus Micaelis conf.- Iohannes Mancebo conf.- Martinus Bokera conf.- Petrus Bonus conf.- Martinus Asturianus conf.- Petrus Iohannis conf.

/ (3ª col.) Martinus Petri conf.- Dominicus de la Uega conf.- Dominicus Ysidori conf.- Petrus Martini conf.- Pelagius Goliuero conf.- Marcus conf.- Rodericus conf.- Caluus conf.

/18 (4ª col.) Dominicus Cipriani conf.- Domnus Facundus conf.- Iohannes Tauasquinas conf.- Domnus Martinus del Albergaria conf.- Gundissaluus conf.- Fernandus conf.

/ De Ualle de Spino: Martinus, presbiter, conf. Domnus Marcus conf. Micael Lupi conf. Iohannes Roderici conf. / Domnus Bartholomeus conf. Dominicus Lupi conf. Martinus Didaci conf. Garsias Martini conf. /21 Iohannes Martini conf. Don Marcus conf. Iohannes Martini conf.

/ (Enmarcado en un rectángulo): Brictius notuit.

 

48

1208.

Lorenzo y su mujer, cuyo nombre desconocemos por haber dejado en blanco el lugar que debiera haber ocupado en el documento, juntamente con sus hijos, venden al abad Andrés y al monasterio de Santa María de Sandoval toda la heredad que les pertenece en Valdeandrino, a saber, la sexta parte de la quarta parte del valle, limitada por los términos de Castellanos, Valparaíso, Villiegas y Villanueva. Reciben por ella dos maravedís y dos ovejas.

A.  AHN, Clero, carp. 993-19. Perg., 203 × 285 mm.; escr. pregótica; buena conservación. En el dorso: «De Ualle Andrino. Era de 1246. Valle Andrino, compras».

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 91-92, núm. 43.

(Christus) In Dei nomine. Ego, Laurentius, et uxor mea, (en blanco), una cum filiis nostris, facimus cartam / uenditionis de omni hereditate nostra quam habemus in Ualle Andrino, scilicet, sextam partem que /3 pertinet nobis de quarta parte(m) uallis. Hanc hereditatem uendimus uobis, domno Andree, et / omni conuentui uestro pro duobus morabitinos et duabus ouibus, quos nobis iam dedistis, et ad persoluendum apud / uos 25 nichil remansit. Hec supradicta hereditas habet istas affrontationes: de Iª parte, Castellanos; /6 de IIª, Val Paraiso; de IIIª, Villa Egas; de IIIIª, Villa Noua.

Si quis uero, ex nostris uel extraneis, hanc prefatam / hereditatem in­quietare temptauerit, sit maledictus et excommunicatus, et cum Iuda Domini proditore in inferno / dampnatus, et uocem huius carte pulsanti uel maiestati regie Lª aureos persoluat et careat uoce, et /9 hec carta firma maneat omni tempore.

Facta carta era Mª CCª XL VI. Regnante rege Adefonso, cum / uxore sua, regina Alionor, in Castella et in Toleto. Domno Roderico, electo in Legione. Tenente Ceia, / Suarius Tellet. Maiordomus regis, Gondissaluo Roderici. Garsia Roderici, maiorino regis.

Ego, Laurentius, /12 et uxor mea, (en blanco), una cum filiis nostris, hanc cartam quam fieri iussimus propriis manibus roboramus / et hoc (signum) signum facimus.

Qvi presentes fuerunt: (sic).

 

 

49

1208.

Lorenzo y su mujer, cuyo nombre desconocemos por no constar en el documento, juntamente con sus hijos, venden al abad A[ndrés] y al monasterio de Santa María de Sandoval la heredad que poseen en Valdeandrino, por el remedio de sus almas y de sus parientes. Reciben por ella tres maravedís.

A.  AHN, Clero, carp. 993-20. Perg., 213 × 265 mm.; escr. pregótica; buena conservación. En el dorso: «De Ualle Andrino. Era de 1246. Valle Andrino, compras».

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 92, núm. 44.

CIT. Pérez-Embid, El Císter en Castilla y León, 174, nota 16.

(Christus) In Dei nomine. Ego, Laurentius, et uxor mea et filiis meis facimus cartam uenditionis / firmissimam, in perpetuum ualituram, uobis, domno A[ndree], abbati Sancte Marie Saltusnoualis /3 omnique conuentui eiusdem loci, de tota hereditate quam habemus in Ualle Andrino, pro / certo precio, hoc est, III morabitinos, et pro remedio anime nostre et parentum nostrorum, ita ut de ho/die sit de iuro nostro abrasæ et in uestro dominio tradite, habeatis eam cum suis perti/6nentiis, id est, uineis, terras, pratos, ortos, eras, suelos, egressus et regressus.

Si quis tamen, de nostris / uel de extraneis, hanc cartam disrumpere uoluerit, iram Dei omnipotentis cum regia indignatione incur/rat, et pro tali pacto 26 Lª aureos persoluat, et ista hereditate dupplata in tali loco uel /9 meliori.

Facta carta sub era Mª CCª XL VI. Regnante rege Aldefonsus, cum regi/na Lionor, in Castella et in Toleto et in Estremadura. Tellus, electus in Palentine sedis. / Maiordomus regis, Gundissaluus Roderici. Alfierez, Aluarus Nunez. Maiorinus, Garsias Ro/12derici. Tenente Ceia, Suarius Tellez.

Ego, Laurentius, et uxor mea et filiis meis hanc / cartam quam fieri iussimus propriis manibus nostris roboramus et hoc signum facimus (signum).

/ Qui presentes fuerunt et audierunt: (sic).

50

1209.

Martín Pérez y su mujer, María Iohannis, venden al monasterio de Santa María de Sandoval la heredad que poseen en Valdeandrino, limítrofe con Castellanos, Villaseca y Villiegas. Reciben por ella dos maravedís, y una cantidad no especificada de pan y vino en roboración.

A.  AHN, Clero, carp. 993-21. Perg., 204 × 148 mm.; parte de su margen izquierdo está roto, lo que hace imposible la lectura del texto. En el dorso: «Valde Andrino. Era de 1247».

ED. Castán, Documentos de Sandoval, 92-93, núm. 45.

(Christus) In Dei nomine. Ego, Martinus Petri, una cum uxore mea, Maria Iohannis, facimus cartam donationis et uenditionis [uobis / ...] Saltusnoualis, tam presenti quam sequvturo, de nostra hereditate quantam habemus uel habere debemus in Ualdeondrino /3 [...] de Ceia, et habet affrontationes: de Iª parte, Castellanos; de IIª, Uilla Secca; de IIIª, Uillaegas / [...]. Concedimus uobis predictam hereditatem cum omnibus suis pertinentiis: solos, terras, uineas, prados, fontes, pascos, montes / [... pro] remedio animarum nostrarum et parentum nostrorum, et pro II morabitinos in precio, et pane et uino, in roboratione, et sum[us/6 ... re]mansit pro dare. Vos uero predictam hereditatem cum o[mn]ibus suis pertinentiis iure hereditario possideatis, tene/[atis ...] quicquid uolueritis, ita ut ab hac die in antea sit de iure nostro abrasa et uestro dominio mancipata.

Si quis / [uero han c]artam frangere uel contrariare uoluerit, sit maledictus et excommunicatus, et cum Iuda traditore in inferno damnatus, et pectet /9 [... t]ali uel meliori loco, uobis uel uocem uestram pulsanti.

Facta carta sub era Mª CCª XLª VIIª. Regnante rege Alfon/[sus, cum regi/na Lionor], in Castella. Electo in Legione, Roderico Aluari. Domno Guillelmo, abbate in Sancto Facundo. Tenente Ceia, Sver T[ellez]. Maiordom[us / regis, Gundissaluus Roderici. Alfierez r]egis, Aluaro Nuni. Merino, Garsia Roderici.

Qui presentes fuerunt et audierunt: de Castellanos: do[m]nus Ysidorus.

/12 (1ª col.) [D]omnus Rogerius conf.- [... Mar]tini conf.

/ (2ª col.) Martinus Monazinus conf.- Domnus Rodericus conf.

/ (3ª col.) Domnus Aluarus conf.- Iohannes Bochinas [conf].