 |
COLECCIÓN DOCUMENTAL (1 - 25)
1
1132, febrero, 1.
Alfonso VII, «Hispanie imperator», y su mujer, Berenguela, donan a Munio Tacón y
a su mujer, Mayor Iohannes, la villa de Fuentes de Carbajal, en tierra de
Valencia de Don Juan, por el buen servicio que le habían prestado.
A. AHN, Clero, carp.
992-1. Perg., 557 × 183 mm.; escr. carolina; buena conservación. En el dorso:
«Era millessima Cª LXXª. Carta de cómo el emperador don Alonso dio a vn Munio
Tacón a Fuentes de Caruajal. Año 1132».
B. AHN, Clero, carp.
1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda (extracto: «Item vna
donaçión, en pergamino, en latín, que hizo el rrey don Alonso de Fuentes de
Carvajal, e es preuillejo»). Véase doc. núm. 337.
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 42, núm. 1.-
Rassow, Die Urkun-den, 72,
núm. 7.
(Christus) In Dei nomine. Ego,
Adefonsus, Dei gratia Hispanie imperator, una cum coniuge mea, regina domna
Berengaria, facio cartam donationis uobis, Munio Tacon, et uxori uestre, Maiora
Iohannes, de uilla pernominata / Fontes de Carualiares, que est in terra de
Cuiancha 1.
Do eam uobis cum toto suo direito, cum terris, uineis, pratis, aquis, piscariis,
molendinis, fontibus, montibus, exitibus et regressus, et per omnes suos
terminos /3 anticos,
per ubicumque illam inuenire potueritis, intus et extra, sicut ad regale ius
pertinet. Sic do atque concedo uobis pro bono seruicio quod mihi fescistis, ut
habeatis et possideatis eam, uos et omnis / uestra generatio, et quicquid inde
facere uolueritis inperpetuum faciatis.
Si uero aliquis hoc meum donum frangere
temptauerit, quisquis fuerit, sit excomunicatus et cum Iuda tradi/tore Domini in
inferno dampnatus, et insuper exsoluat ad partem regis Xm libras
auri, et quod inuaserit duplet uobis.
Facta carta era Iª Cª LXXª, et currente
kalendas februarii.
/6 Ego,
A[defonsus], Dei gratia Hispanie imperator, quod fieri iussi proprio robore,
conf. (monogramma).
/ (1ª
col.) Comes Petrus Lopici conf.- Comes Rudericus Guncaluiz conf.- Ramirus
Frolaz conf.- Osorius Martiniz conf.
/ (2ª
col.) Lopo Lopici, maiordomus regis, conf.- Rudericus Uermudiz conf.-
Ermildo Fernandici conf.
/9 (3ª
col.) Rudericus Fernandiz conf.- Fernandus Munniz conf.- Petrus Anaiaz conf.
/ (4ª
col.) Velidi ts.- Anaia ts.- Dominicus ts.
/ (Debajo
de la segunda columna y del monogramma): Pelagius Arias, notarius regis, per
manum domni Bernaldi scripsit et conf.
2
1142, diciembre, 3. Mayorga.
Alfonso VII dona al conde Ponce de Minerva y a su
mujer, la condesa Estefanía, por los servicios que le ha hecho y le hace, el
lugar de Sandoval, localizado entre el río Porma, «pro vbicumque idem flumem
discurrerit», y la villa de Mansilla de las Mulas.
B. AHN, Clero, leg. 2744, sin folio. Papel.
Traslado sacado por el escribano Pedro Mateos, que la traduce además «a romance
castellano», a 24 de diciembre de 1742.
ED. Manrique,
Annales, II, 452-453.
CIT. Pérez-Embid,
El Císter en Castilla y León, 47.
In Dei
nomine, amen. Ego, Adephonsus, Dei gratia rex Legionis et Gallecia, vobis, domno
Poncio de Minerva, et vxori vestra, domna Stephania. Propter bonum servitium
quod mihi fecistis e facitis dono iure hæreditario locum meum de Saltunouali,
cum vasallos, solares populatos et non populatos, terras, hortos, arbores, prata,
pascua, sotos, rivos, piscationes, inventiones, cum omnibus suis pertinentiis,
sicut mihi pertinet, cum omnimodam iurisdictionem, scilicet, civilem et
criminalem, sicut determinatur: de prima parte, cum rivo de Porma, pro vbicumque
idem flumem discurrerit; et de alii tribus partibus, cum Mansella. Sic idem
locum determinatum dono vobis vestrisque succesoribus, vt faciatis de eo ad
omnes vestras omnimodas voluntates. Nulli igitur omnino hominum liceat hanc mea
donationis cartam infringere vel ei ausu temerario contraire, quod qui
præsumpserit, iram Dei omnipotentis et regiam indignationem incurrat, et quantum
in duplum et pro ausu temerario regia parti mille aureos exsolvat, carta
nihilominus in suo robore permanente.
Facta carta
apud Maioricam, tertia die decembris, æra millesima centesima octuagesima.
Bernaldo,
existente Compostellano archiepiscopo, confirmante. Ioannes, Ovetensis episcopus,
confirmat. Ioannes, Legionensis episcopus, confirmat. Nunone, Astoricensis
episcopus, confirmat. Martino, Zamorensis episcopus, confirmat. Henrico,
Salmantinus episcopus, confirmat. Comes Poncius, maiordomus regis, confirmat.
Comes Ramirus Frolez confirmat. Comes Rodericus Gomez confirmat. Comes Almariæ
confirmat. Comes Nuno in Brezido confirmat. Comes Guterrius Fernandi confirmat.
Domno Petrio Petri, magistro scolarum
Auriensi, canonico Compostellano, existente domini regis cancellario, Adefonsus,
domini regis scriptor, scripsit.
(«Y por las entreraias de el sello
que está en medio dize assí»): Signum domini Adephonsi regis.
(«Y por la vna cara de el sello de
plomo que pende de dicha donación con hilos de seda dize»): Adephonsus, Dei
gratia rex.
(«Y por la otra»): Legionis et
Galleciæ.
3
1145, octubre, 6.
Gutierre González vende a Miguel
Iohannes y a su mujer, Justa, toda la heredad que había recibido de su madre en
Villamizar, a excepción de los solares y la divisa. Por la heredad entregaron
los compradores al vendedor un buey, valorado en cuatro maravedís y dos sueldos,
y unas espuelas en alboroque.
A. AHN,
Clero, carp. 992-2. Perg., 260 × 154 mm.; escr. carolina; buena
conservación. En el dorso: «Carta de donaçión de çiertos edificios desta casa en
Villa Mizar. Venta de un particular a otro. Villamizar. Era I mill C LXXXª IIIª.
Año 1145».
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 42-43, núm. 2.
(Christus) In nomine Patris et
Filii et Spiritus Sancti. Ego, Goter Gonzaluez, tibi, Michahel Iohannes, et
uxori tue, Iusta, in Domino Deo / e¸ternam salutem. Placuit nobis, nullius
cogentis imperio, nec suadentis articulo neque uino neque metu, sed propria /3 mea
uoluntate, ut facio tibi, Michahel Iohannes, et uxori tue, Iusta, cartam
uenditionis de omnia he¸reditate quod ego / habeo in Uilla Mizar, foras en los
solares e la diuisa, terras et montes et l(l)inares et prados, quod habui ex
par/te matris mee¸. Et est in pago que¸ uocitant Uilla Mizar. Et pro ipsa
hereditate dedistis mihi uno boue qui est ad/6preciatus
in IIIIor marabetinos
et duos solidos; in albaroc, unas espolas. Precium quod nobis et uobis bene
complacuit. Et de / precio et de albaroc nichil remansit in debito. Et ista
hereditate dono et concedo uobis, ut ex hac presenti die de / iure meo sit
abrasa et in uestro 2 dominio confirmata, et faciatis de eo quicquid uobis placuerit.
Si quis autem, de nostris uel /9 de
extraneis, uenerit ad disrumpendum hoc pactum nostrum, sit maledictus et
excommunicatus et cum Iuda Domini proditore / in inferno comdempnatus, et pariat
in coto L marabetinos et ipsa hereditate duplata uel triplata, in tali loco cum
si/mili labore.
Facta karta II nonas octobris, era Mª
Cª LXXXª IIIª. Regnante imperator Ildefonso cum regina /12 Berengaria,
uxore sua, in Hispania. Infantissa domina Sanchia, in Graliaco. Comite Poncio,
maioredomus imperatoris. / Iohanne, episcopo Legionis. Dominico, abbate in
Sancti Facundi. Lop Lopez, in Ceia et in Ceio (sic). Ainnaiz Rodriguez,
maiorino in Ceia 3.
/ Nichola Rodriguez conf. Gonzaluo Alfonso conf. Petro Uermudez conf. Facundus
Iohannes conf. Dominico Uelidez conf. /15 Garsia
Ueillidez conf.
Ego, Goter Gonzaluez, hanc cartam
manibus nostris roborauimus et hoc signum (signum) in/iecimus.
Cith testis. Velith testis. Xab testis.
/ Stephanvs notvit.
4
1146, febrero, 13. Valencia de Don Juan.
Alfonso VII, «imperator Hispanie»,
juntamente con su mujer, la emperatriz Berenguela, dona al conde Ponce de
Minerva y a su mujer, la condesa Estefanía, por los servicios que le prestó,
todo lo que posee en Villamoros, localizado entre Valdesogo, Villaturiel y
Arcahueja.
B. ARChVa.,
Pleitos Civiles, Zarandona y Balboa (Olv.), caja 32-2. Papel. Copia
presentada el 23 de octubre de 1526 en la Real Chancillería de Valladolid por
Juan de Camargo; letra humanística. No consta fecha de traslado.
REG.
Rassow, Die Urkunden, 442.
In nomine Domini. Ego, Adefonsus, imperator Hispanie, vna cum vxore mea,
imperatrice Berengaria, vobis, domino Poncio de Muierva (sic), et vxori
uestre, domine Stephanie. Propter seruitium quod mihi fecistis et facitis, dono
iure hereditario omne ius et omnem hereditatem regiam quam habeo vel habere
debeo in Villa Mauros, que áestñ
(et) in territorio Legionensi, inter Valdesabuco et Villatorel, et ex altera
parte Arcauogio est posita. Dono inquam vobis terras quas ibi habeo vel habere
debeo, vineas et montes et valles et collatios et solares et hortos et ingressus
et egressus et aquas et pascua et omnes alias causas que in eadem uilla mei
iuris sunt et esses debent quocunque loco sint eo vero meo. Dono vobis, domno
Poncio et vxori uestre omnem hereditatem quam in predicta uilla habeo et habere
debeo, quatenus vos et filii uestri et omnis generatio uestra eam imperpetuum
libere et quiete possideatis iure hereditario et sine aliquo contradicto
faciatis de ea quicquid volueritis.
Si quis autem imposterum, de meo vel
alieno genere, hanc mee donationis paginam infregerit, sit a Deo maledictus et
in inferno cum Iuda epditore sine fine damnatus nisi resipuerit, et insuper
pectet regie parti mille morabetinos, et redat hereditatem duplatam.
Facta charta Coianque, idus februarii,
era M C LXXX IIII. Imperatore Adefonso imperante in Toleto, Legione, Saragocia,
Naiara, Castella, Gallecia.
Ego, Adefonsus imperator, hanc chartam
quam iussi fieri, vna cum vxore mea, confirmo et manu mea roboro.
Iohannes, Legionensis episcopus,
confirmat. Martinus, Ouetensis episcopus, confirmat. Arnaldus, Asturicensis
episcopus, confirmat. Comes Poncius, maiordomus imperatoris, confirmat. Comes
Ramirus Florez confirmat. Comes Rodericus Gomez confirmat. Comes Almalricus
confirmat. Guterius Fernandiz confirmat. Garsias Pedrez, sororius imperatoris,
confirmat.
Abril de Legione. Anaya Rodriguez,
maiorinus in Legione, testes. Petrus Mango, maiorinus in Luna et Coianque.
Geraldus scripsit, scriptor imperatoris,
per manum magistri Hugonis, chancellarii.
5
1166, diciembre.
Sonna
Bacon dona a su hermana, Sancha Bacon, las heredades que le correspondían de sus
padres en Santa Colomba de Boñar, Villacalabuey de Cea, tierra de Saldaña,
Relea, Quintanilla de Onsoña y Villaprobiano, tierra de Avia. En roboración de
la carta Sancha entregó a su hermana unas lúas.
A. AHN,
Clero, carp. 992-3. Perg., 292 × 155 mm.; escr. carolina de mediocre
trazado; buena conservación, las dos últimas líneas del texto son de menor
longitud porque el pergamino presentaba imperfecciones en el ángulo inferior
izquierdo y el copista decidió acortar las líneas para facilitarse la
escrituración. En el dorso: «Escritura de Colonba. Nichil est. Donación de un
particular a otro. Era I mill CCCCª (sic) IIIIª».
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 43-44, núm. 3.
In nomine Domini nostri Ihesu Christi.
Ego, Sona Bacon, tibi, karisime mee sorori Sancia Bacon, in Christo, amen,
Domino Deo eterna salutem. Manum est enim / titulum donationis in qua nemo
potest actu largitatis irrumpere, sed quidquid grato animo et ea propria michi
accessi /3 uoluntas,
ut faciam tibi kartula donationis mearum 4 hereditatum
quas habemus ex parte parentorum nostrorum, quas uocitant per suos / terminos
ubi iacent: prima, in Sancta Columba de Boniar; et IIª, in Uilla Caálañboi
de Cea et in terra de Saldania; la IIIª, in Relea; IIII, in Quintanela / de don
Sona; la Vª, in terra de Auia pernominata Uila Pobriano. Secundum illas
hereditates ego obtineo, de iuri meo abrasas et in uestro /6 dominio
sint traditas, cum omnia bona sua, casas, solares, torcularia, ereditate uel
montes, pumares, fontes et terras et uineas (in)cul/tas uel incultas, exitus ad
egrediendum uel regrediendum per terminis suis et locis antiquis, quos
dinumerare non posum, uendatis, donetis, / plantetis, fundetis, faciatis de eis
quod uestra fuerit uoluntas, uos et filiis tuis, neptis uel progenie tue, per
cunta secula, amen.
Si quis tamen /9 aliquis
homo, ex nostra parte uel extranea, uenerit uel uenerimus, qui hanc kartulam
irrumpere uoluerit, sedet maledictus et excomunica/tus, et pariat penas cum
Iuda traditore in eterna dampnatione, amen, et pariat in cocto ad partem regis Cm libras
auri et illas hereditates / duplatas in simili tali loco.
Facta kartula et roborata mense quod
fuit december, sub era M CC IIII. Regnante rex Fernandus, /12 cum
regina domna Orraca, in Legione et in Galicia. Comes Poncius, tenente Maiorga.
Comes Petrus, in Asturias. Comes Ramirus, in Agui/lar et in Cenfontes. Iohannes,
episcopus in sede Sancte Marie.
Qui preses fuerunt testificatores: in
Sancta Columba: Goter Padela. Fernan Pelait de la Defesa. / Goter Nicolat.
In Uilla Calaboi ts.: Monio Gonzaluit.
Monio Sonat. Petro Gonzaluit.
De Relea ts.: Dia Buisu. Iohanne Pedrit.
Martin/15 Pedrit.
De Quintanela ts.: Petro Sonat. Nunu
Sonat. Gonzaluo Fernandit.
De Uilla Pobriano ts.: Fernando
Iohannes.
Et alios qui uide/runt et audierunt. Et
totum concilium de Ualle Uiridi.
Ego, Sona Bacon, tibi, karissime mee
sorori Sancia Bacon, in hac / kartula donationis manus meas roboro et signum 5 (signum)
facio.
Lopo ts. Pelai t. Micael ts.
Et in roboratio/18ne
kartule do uobis unas luuas.
(En el interior del signo):
Dominicus notuit.
6
1167, febrero, 15. León.
El conde Ponce de Minerva,
juntamente con su mujer, la condesa Estefanía, y sus hijos, Ramiro, María y
Sancha, donan al monje Diego Martínez y a sus hermanos, que viven bajo la regla
de san Benito y la constitución del Císter (en el monasterio de San Pedro de La
Espina), el lugar de Sandoval, localizado entre el río Porma y el término de la
villa de Mansilla de las Mulas, según se lo había dado a él el rey Alfonso VII.
Les donan, además, todo ello para remedio de sus almas, la heredad de Villaverde
y de Santa Eugenia en su integridad.
B. AHN,
Clero, carp. 1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda
(extracto: «Item vna donaçión, en pergamino, que hizo el conde don Ponçe e la
condesa dona Esteuanía del lugar de Sanoval»). Véase doc. núm. 337.
C. AHN,
Clero, leg. 2744, sin folio. Papel. Traslado sacado por el escribano
Pedro Mateos, a 13 de enero de 1743 (que transcribimos).
ED. Manrique,
Annales, II, 451.- Castán,
Documentos de Sandoval, 46-47, núm. 4, que lo toma de Manrique; pero no
da data tópica.- Castán, El
dominio del monasterio de Sandoval, 307-308, núm. 1, que fecha, lo mismo que
en el anterior, el 16 de febrero.- Martín
López, Los Annales de Ángel Manrique, 414, núm. 3.
CIT.
Pérez-Embid, El Císter en
Castilla y León, 47-48.
In nomine Patris et Filii et Spiritus
Sancti, amen. Ego, comes Poncius de Minerva, et ego, vxor eius, comitissa domna
Stephania, vna cum filiis nostris, Ramiro, Maria et Sancia, pro salute animarum
nostrarum, damus Deo et tibi, Didaco Martini, et fratribus tuis in Christo, tam
præsentibus quam futuris, sub regula beati Benedicti, secundum constitutionem
Cisterciensem, locum nostrum de Santnoual, cum vasallos, solares, molendinis,
riuis, pratis, pascuis, sotis, terris, fontibus, arboribus, hortis,
iurisdictionem ciuilem et criminalem, sicut determinatur, de vna parte cum
flumine de Porma, per vbicumque dictum flumen discurrerit; et de aliis tribus
partibus determinatur cum Mansela. Prædictum locum damus tibi tuisque
successoribus cum suis pertinentiis, sicut dominus Alphonsus, rex Legionensis,
nobis dedit. Insuper damus tibi et fratribus tuis hæreditatem nostram de
Villaviridi et Sancta Eugenia, vtramque totam et integram, cum toto iure quod in
eis habemus vel habere debemus. Hanc ergo cartam donationis quicumque filiorum
vel parentum nostrorum siue extraneorum infringere tenttauerit, iram Dei et
regis terræ habeat, et cum Iuda traditore in inferno inferiori sit damnatus nisi
resipuerit.
Facta carta apud Legionem, æra
millesima ducentesima quinta, decimo quinto kalendas martii. Regnante rege
Fernando in Legione et Gallecia et Asturiis.
Ego, comes Poncius de Minerva, et ego,
vxor eius, commitissa domna Stephania, vna cum filiis nostris, Ramiro, Maria et
Sancia, hanc cartam quam fieri iussimus propiis manibus roboramus et signum
facimus.
Ego, Ioannes, episcopus Legionensis,
confirmo. Ego, Gonzalvus, episcopus Ovetensis, confirmo. Ego, Fernandus,
episcopus Astoricensis, confirmo. Ego, Stephanus, episcopus Zamorensis,
confirmo. Ego, comes Ramiro, confirmo. Ego, comes Petrus, confirmo. Ego,
Martinus Melendez, confirmo. Ego, Petrus Arias, confirmo. Ego, Ioannes,
cappellanus comitis, præsens, testis. Ego, Martinus Didaci, præsens, testis.
Ego, Arnulphus, divino munere archidiaconus Legionensis, præsens, testis. Ego,
Thomas, canonicus Legionensis, præsens, testis.
Ego, Petrus Petri, domini regis scriba,
qui ad omnia supra præsens fui, et hoc scripsi et signum meum feci.
7
1168, octubre, 26.
Pedro Domínguez, Domingo Domínguez y
Juan Pérez venden al monasterio de Santa María de Sandoval y a Gonzalo, su abad,
una divisa que poseen en Villamizar, que había sido de Loba de Castellanos. Los
vendedores recibieron por ella seis maravedís, y una cántara de vino en
alboroque.
A. AHN, Clero, carp.
992-4. Perg., 253 × 185 mm.; escr. carolina; buena conservación. En el dorso: «Petro
Dominici. Uilla Mizar con sus límites. Venta para el monasterio de Sandoval de
una parte de heredad en Villamizar. Era millessima CCª VIª».
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 46-47, núm. 5.
CIT.
Pérez-Embid, El Císter en
Castilla y León, 48.
(Christus) In Dei nomine. Ego
(ego), Petro Dominguiz, Dominicus Dominguiz, Iohan Pedrez a Sancta Maria a
Sompno Alis, al abath / don Gonzaluo, con sos fratres, facimus kartulam
uendicionis de una deuisa que abe-mus en uilla que /3 (que)
uocitant Uilla Mizar. Ista diuisa fu de donna Loba de Castellanos, cum un solo e
una era e un orto e una / terra. Et isto solar iacet cabol de Gonzaluo Alfonso;
de secunda parte, el solo de Sa Fagunt; de tercia parte, / carera que discurrit
a toda part. Et accepimus de uo-bis en precio VI morabitinos; et in alua/6ro,
una cantara de uino. Ita ut de odie die uel tempore de iuri nostro sit abrasa et
in uestro dominio / tradita adque confirmata, abeatis, teneatis, uendatis,
possideatis, uos et fratribus uestris.
Si quis / tamen aliquis homo a
disrumpendum uenerit uel uenerimus, quisquis ille fuerit, qui talia /9 comiserit,
sit maledictus et excomunicatus et cum Iuda traditore in inferno dampnatus, / et
insuper pariat illa hereditate dupplata uel tripplata in simili tali loco. Et
qui uestre uoce pul/sauerit en coto C morabitinos.
Facta cartha uendicionis et
confirmacionis in era Mª CCª /12
VI, notum die quod VII kalendas nouembris. Regnante rex Alifonsus, una
cum regina Elionor, in Tole/to et in Castella. Regnante rex Fernandus in Leone
et in Gallecia. Episcopus Iohannes, in Leone. Abas / Guterre, in Sancti Facundi.
Tenente Ceia, Tel Pedrez. Alcalde, Fernan Pelaez. Pedro Dominguiz, me/15rino.
Ego, Petro
Dominguiz, Dominicus 6 Dominguiz,
Iohan Pedrez in hanc k[artulam] quam fieri iussi/mus et manus nostras roboramus
et signum facimus (signum).
/ (1ª col.) Don Gutiere conf.-
Don Sancho conf.- Martin Rodriguis conf.
/18 Et
omni concilio de Uilla Mizar auditores et confirmatores.
/ (2ª col.) Xab ts.- Vilid ts.-
Cid ts.
8
1169, julio, 4. Benevento.
Alejandro III concede al abad
Alejandro y a los demás abades de la Orden del Císter el privilegio de que su
Capítulo enjuicie los hábitos de los abades de la Orden y de que ningún juez
pueda aceptar apelación contra éstos.
B. AHN,
Clero, carp. 992-5. Copia imitativa. Perg., 284 × 360 mm.; escr. carolina
de cancillería pontificia; buena conservación. En el dorso: «Preuillejo, en
latýn, cómo ningún juez pue[de] açetar apelaçyón contra los abades desta casa.
Es del papa Alexandro papa 3. Año I mill C LXIX. Priuilegio del papa Alexandro
sobre que los abbades de la Orden siendo castigados o priuados no puedan appelar
para Roma. Es el 6º. Está a fo. 7. Era M C LX IX (sic)».
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 47-48, núm. 6.-
Henríquez, Regula, 56.-
Manrique, Annales, II,
478.- Domínguez Sánchez,
Documentos pontificios de la diócesis de León, 97-98, núm. 36.
CIT.
Jaffé, Regesta, II,
224, núm. 11632.- Pérez Embid,
El Císter en Castilla y León, 252, nota 77.
Alexander
episcopus, seruus seruorum Dei, dilectis filiis Alexandro, abbati Cisterciensi,
et uniuersis eiusdem Ordinis abbatibus, salutem et apostolicam benedictionem. /
Attendentes quomodo uos a secularis uite latitudine conuersos omnipotens et
clemens Dominus ad anguste porte deduxit introitum, et uos tanquam carnem ab
adipe separauit. /3 Gaudio
gaudemus et interna mentis leticia et iocunditatis exultatione replemur monentes
pariter et hortantes, ut sollicita intentione nitamini in uasis uestris oleum /
deferre quatinus media nocte cum clamor factus fuerit accensis lampadibus
uestris sponsi mereamini talamum introire et iusticie beatitudinem, que uobis
reseruata est in celis / percipere. Quapropter quia uos elegit Dominus in
hereditatem sibi et a longe de alto respexit Dominus paci et tranquillitati
uestre quantum nobis diuina gratia conccedit prospicere cupientes apostolica /6 uobis
auctoritate concedimus et indulgemus, ut abbates Ordinis uestri qui de aliquo
crimine infamia respersi aut publice conuicti a patribus abbatibus et demum a
communi Capitulo / commoniti sue prelationi sponte cedere noluerint ad sedem
apostolicam appellandi facultatem non habeant aut suum reatum per episcopos
defendendi. Sancimus preterea ut si episcopi cum humi/litate et deuotione tercio
requisiti substitutos abbates benedicere forte renuerint eisdem abbatibus liceat
proprios nouicios benedicere et alia que ad illud officium pertinent exercere /9 donec
episcopi ipsi duritiam suam recogitent et abbates benedicendos benedicere non
recusent. Sane si episcopi aliquid ab abbatibus preter obedientiam debitam
contra libertatem Ordi/nis a predecessoribus nostris et a nobis indultam
expetierint liberum sit eisdem abbatibus apostolica auctoritate denegare quod
petitur ne occassione ista ordo ipse qui hactenus / liber extitit perpetue
seruitutis laqueo uinciatur. Quod si episcopi aliquam propter hoc in personas
uel ecclesias uestras penitentiam promulgauerint eamdem sententiam tanquam
contra /12 apostolice
sedis indulta prolatam irritam fore sancimus. Decernimus ergo, ut nulli omnino
hominum liceat hanc paginam nostre constitutionis infringere uel ei aliquatenus
contraire. / Si qua igitur in futurum, ecclesiastica secularisue persona, hanc
nostre constitutionis paginam sciens contra eam temere uenire temptauerit,
secundo tercioue commonita, nisi reatum suum / congrua satisfactione correxerit
potestatis honorisque sui dignitate careat reamque se diuino iudicio existere de
perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacra/15tissimo
corpore ac sanguine Dei ac Domini redemptoris nostri Ihesu Christi aliena fiat
atque in extremo examine districte ultioni subiaceat. Cunctis autem hanc /
nostram constitutionem seruantibus, sit pax Domini nostri Ihesu Christi quatinus
et hic fructum bone actionis percipiant, et apud districtum iudicem premia
eterne pacis inue/niant.
Subscriptiones. Ego, Alexander,
catholice ecclesie episcopus. Ego, Humbaldus, Hostiensis episcopus. Ego,
Bernardus, Portuensis et Sancte Rufine /18 episcopus.
Ego, Conradus, Mogontinus archiepiscopus et Sabiniensis episcopus. Ego, Huldus,
presbiter cardinalis Crucis in Ierusalem. Ego, Iohannes, presbiter cardinalis
tt. Sancte / Anastasie. Ego, Albertus, presbiter cardinalis tt. Sancti
Laurentii in Lucina. Ego, Boso, cardinalis presbiter Sancte Prudentie tt.
Pastogis. Ego, Petrus, / presbiter cardinalis tt. Sancti Laurentii in Damaso.
Ego, Iohannes, presbiter cardinalis tt. Sancti Marchi. Ego, Theodinus,
presbiter cardinalis tt. Sancti Vitalis Uestine. /21 Ego,
Arditio, diaconus cardinalis Sancti Theodori. Ego, Hugo, diaconus cardinalis
Sancti Eustachii iuxta templum Agrippe.
Data Beneuentum, per manum / Gerardi,
Sancte Romane Ecclesie notarii, IIII nonas iulii, indictione II, anno Dominice
Incarnationis M C LX IX, pontificatus uero dompni Al[e]xandri III anno X.
(Signo rodado cuarteado y en los
cuarteles: Sanctus Petrus. Sanctus Paulus. Alexander papa III. Alrededor:
Vias tuas, Domine, demonstra michi).
(Monogramma: Bene Valete).
9
1171, agosto, 4.
Fernando Ponce el Mayor, hijo de la condesa María, vende a Fernando Baldrín su
parte, y la que pertenece a su hermano Fernando Ponce el Menor, de las heredades
de Valdesaz, así como las de Quintanilla, Villaselán, Palacio, Grajal, Fuentes y
Pajares. Recibe en precio un caballo canela con las crines negras, valorado en
doscientos maravedís, más un caballo ruano en roboración.
A. AHN, Clero, carp.
992-6. Perg., 563 × 325 mm.; escr. carolina; buena conservación. En el dorso:
«Venta que hizo Fernán Ponz, fijo de la condesa doña María, de las heredades de
Palatino y de Grajal y de Valdesaz y de otros lugares a Fernán Baldrín, sub era
millessima CCª IXª. Domna Xemena de Palacino fue hija del conde don Gómez de
Sandoval y muger del conde don Pedro de Castro, hijo de Fernán Ruyz y de la
infanta doña Stefanía, hija del Emperador».
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 49-50, núm. 7.
(Christus) In nomine Patris et
Filii et Spiritu Sancti, amen. Magnum est titulum roborationis et firmitatis
quod nemo potest dissoluere ne extra legem proicere quid facio ego, Fernando
Ponz, / filio de la condesa dona Maria, kartulam uenditionis a uos, Fernan
Baldrin, de illas hereditates qui habeo in Ualle de Salze, tota mea parte et de
meo irmano /3 Fernan
Ponz; et istas hereditates pernominatas Quintanela, Villa Sinla, Palacio,
Grallar, Fontes, Pallares. Et per istas uillas accepi in precio uno cauallo
amarelo cum / suas commas nigras, per CCos
morabetinos, meam partem et de meo irmano Fernan Ponz, quantuque nos
habemus et a nos pertinet, cum montes et fontes, cum solares po/pulatos et pro
popular, et cum pratos et cum (cum) pascos, terras, uineas, et cum introitu et
exitu. Et de hodie die de iure nostro sint rabsas et in uestro dominio sint /6 traditas
atque confirmatas.
Et si aliquid uenerit, de nostris uel
de extraneis, qui hoc factum nostrum ad inrumpendum uenerit, sedeat maledictus
et excomunicatus et / cum Iuda traditore condempnatus, et pectet in cauto mille
morabetinos.
Facta carta sub era Mª CCª VIIIIª,
notum die quod erit IIIIº die mense augusti. Reg[nante] / rex Fernandus in Leone
et in Gallecie et in Zamora et in Salamanca et in Ciuitate. Maiordomo de sua
corte, comes Urgel. Fernan Roiz, el Castelano, tenet illas
átorresñ
de Leon. Alferez de /9 lo
rex, Guterre Guterrez. Episcopus don Iohannes in Legione. Episcopus don
Fernandus in Astorga. Episcopus don Petrus in Salamanca.
Qui
uiderunt et audierunt pro testimonias: Fernando Roiz de
/ (1ª col.) Malgrado ts. Fernan
Uelaz. Ponz Uelaz. Petro Pelaiz d’Arnales. Roi Pelaiz. Rodrigo Rodriquiz.
/ (2ª col.) Pelai Redondo.
Ysidro Nicola. Diago Aluariz. Gonsaluo Sain.- Roi Goterrez. Roi Fernandiz, filio
de F[e]rnan Brauollo. Fernando Iohannes, filio de Iohan de 7 Tolosa.
Fernando Iohannes de Astorga. Sanchio Ordoniz. Reimodus, scribano de Salamanca.
/12 (Entre
ambas columnas): Pelagius de Sancti Zoili qui
notuit.
/ (Bajo la suscripción notarial):
Cid, Uelid et Sab, ts.
/ Et pro ista carta de istas
hereditates qui roborant ambos irmanos, Fernan Ponz el Maior et el Minor
Fernandus Po[n]z, dat ille Fernan Baldrin uno cauallo bono roan in roboracione /15 sua.
10
1178, febrero, 25. León.
La infanta Urraca, hija de Alfonso
VII, dona al monasterio de Santa María de Sandoval las granjas de Mansilla de
las Nogales, la de la Ermita, la del Payuelo, cerca de Sahelices, la de la Nava
y la de la Malatería, así como los vasallos y heredades que le pertenecían en
Nogales, Villamoros, Villafañe, Villabúrbula, Villasabariego, Torre, Cornejos,
Villiguer, Vi-llacontilde, Castro de Diego Fernández, Malillos, Sahelices del
Payuelo, Villacintor, San Justo de los Oteros, Nava, Gusendos y Cubillas de los
Oteros. Hace la donación para que en el cabildo del monasterio, en el que desea
ser enterrada, se cante un aniversario por su alma y la de su padre el día de
San Juan Bautista.
A. AHN,
Sellos, núm. 692 (Olim Clero, carp. 992-7). Perg., 415 × 317 mm.;
escr. carolina; buena conservación.
B. AHN,
Clero, carp. 1000-15. Perg., 345 × 265 mm.; escr. gótica redonda; regular
conservación. Traslado sacado por el notario Rodrigo Díez de Riero, el 31 de
diciembre de 1437. Véase doc. núm. 286.
C. AHN,
Clero, carp. 992-8. Perg., 428 × 350 mm. + 48 de plica; escr. gótica
cursiva de notario apostólico; buena conservación. Traslado del notario
apostólico Pedro de Soto, sacado en León, a 19 de marzo, lunes, de 1487. Véase
doc. núm. 312.
D. AHN,
Clero, carp. 1001-13. Perg., 6640 × 508 mm.; escr. gótica redonda
(extracto: «Item vn preuillejo, en pargamino e latín, de la ynfanta dona Vrraca,
hija del Emperador don Alonso d’Espinar (sic), que hizo donación al
monasterio de la granja de Mansilla de las Nogales e de la granja del Payuelo,
çerca de Sant Felis, e de la granja de la Nava e de la Malatería, e todos los
vasallos e [heredades] que tenía e le perteneçían en Nogales e en Villa Moros e
en Villa Fane e en Villa Burbula e en Villa Savariego e en Torre e en Cornejos e
en Villiguer e en Villa Contilde e en Castro de Diego Fernandes e en Malillos e
en Sant Feliz del Payuelo e en Villa Çintol e en Santi Yuste de los Oteros e en
Nava e en Gusendos e en Cubillas. Tiene vn sello de çera, e cosido ençima vn
pano de lino, puesto en vn cordón de hilo amarillo»). Véase doc. núm. 337.
E. ARChVa.,
Pleitos Civiles, Varela (F), Caja 726-2. Papel. Traslado sacado por el
escribano Francisco de Samaniego, en Valladolid, a 11 de enero de 1550.
F. AHN,
Clero, leg. 2744, sin folio. Papel. Traslado sacado por el escribano
Pedro Mateos, que la traduce además «en lengua castellana», a 24 de diciembre de
1742.
G. ARChVa.,
Pleitos Civiles, Masas (F), Caja 2015-2. Papel. Traslado sacado por el
escribano Marcelo Vallejo, en el monasterio de Santa María de Sandoval, a 30 de
noviembre de 1764.
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 50-51, núm. 8.-
Íd., El dominio del monasterio
de Sandoval, 308-309, núm. 2.
...
Christus. In Dei nomine et eius gracia.
No(c)tum sit /12 omnibus,
tam presentibus quam futuris, quod ego, infantissa dompna Vrraqua, pro remedio
anime mee et anima illustrissimi domini Alfonsi, imperatoris Ispaniarum, patris
mei, dono Deo et beate Marie Salti Noualis totique conuentui / eiusdem
monasterii, tam presenti quam futuro, grangias meas, scilicet, grangiam de
Mansella de las Nogales, grangiam de Hermita, grangiam de Pajuelis, prope Sancto
Felice, grangiam de la Nauellis, grangiam de la Malateria. Dono vobis insuper /
omnes vassallos, hereditates quas habeo et michi pertinent in nominandis locis,
videlicet, in Nucaris, in Villamoros, in Villa Fane, in Villa Burgula, in Villa
Sauariego, in Turre, in Cornejos, in Villayguer, in Villaguntilde, in Castro
Didaci Fernan/15di,
in Malellos, in Sancto Felice de Pajolo, in Villacintol, in Sancto Iuste de
Oteros, in Naua, in Gussendos, in Cubillas. Has quidem grangias, vassallos et
hereditates dono vobis vestrisque successoribus cum solores (sic)
populatos et non / populatos, terras, vineas, montes, colles, valles, fontes,
prata, pascua, ortos, arbores fructiferos et sine fructu, sotos, rriuos,
pellagos, piscationes, molendinos, ecclesias et diuisas, ingressu et regresu,
cum tota iurisdictio/ne et dominio, cum suis terminis et pertinentiis sint in
omnibus predictis ego habeo uel habere debeo. Quo quomodo hanc igitur donationem
facio vobis vestrisque successoribus in prefato monasterio degentibus propter /18 bonum
seruitium quod in predicto monasterio Deo iugiter exibetur et ut imperpectuum
cantetur quolibet anno, pro anima dicti illustrissimi patris mei et mea, vnum
aniuersarium in crastino Sancti Iohannis Baptiste in capitulo / dicti
monasterii, in quo desidero sepeliri.
Si quis
ergo, tam de meo quam de extraneo genere, hanc meam donationem et expontaneam
voluntatem infringere attemptauerit, iram omnipotentis Dei et regiam
indignationem / incurrat, et cum Juda Domini proditore sine fine dampnatus, et
quantum inuaserit in duplum restituat et pro temerario ausu regie parti centum
libras auri persoluat et karta nichilominus semper maneat firma.
Ffacta /21 karta
apud Legione, V kalendas marcii, era Mª CCª XVIª. Regnante rege dompno
Ffernando, fratre meo, in Legione, Gallecia, Asturiis et Strematura; filio suo,
rege dompno Adefonso, in Castella et Tolle(c)to.
Ego, /
infan(c)tissa dompna Vrraqua hanc kartam quam fieri iussi proprio robore
confirmo et signum facio et appensione sigilli mei cerei communiri mando.
Ffroila Ramirez, regis signifer,
confirmat. Roi Perez de Villalobos / confirmat. Petrus, Compostellanus
archiepiscopus, conf. Martinus, Legionensis, conf., episcopus (sic).
Ffernandus, Astoricensis episcopus, conf. Guillermus, Zamorensis [episcopus],
conf. Mellendus, Ouetensis electus, conf. Comes Vrgellensis, regis maiordomus, /24 tenens
turres Legionis, conf. Comes Ramiro, dominans ultra Montes, conf. Comes Gomecius
de Gallecia conf. Comes Fernandus conf. Comes Adefonsus in Brecido conf.
Iohannes, decanus Legionensis, presens testis. Gutterrius, / canonicus
Legionensis, presens testis. Iohannes, cappellanus domine infantisse, presens
testis. Petrus Gundissalui, maiorinus regis, presens testis. Gutterrius
Fernandez Brauojo, presens testis. Didacus Fernandez, maiordo/mus infantisse,
presens testis.
Ego, Alfonsus Martini, domini regis
scriptor, qui ex precepto domine infantisse hanc kartam donationis scripsi...
11
1178, marzo, 27. Sandoval.
Sancho
Díaz y su mujer, María, con sus hijos, donan al abad y monasterio de Santa María
de Sandoval una divisa en Villamizar, que él había adquirido de Munio Sonnaz, y
les donan, también, la mitad que les pertenece del monte de Otero de las Dueñas.
A. AHN,
Clero, carp. 992-9. Perg., 384 × 233 mm.; escr. carolina; buena
conservación. En el dorso: «Sancio Díez. Uilla Mizar. Donaçión de çiertos bienes
a la casa en Villamizar. Donación de don Sancho y doña María de una hacienda y
la metad de un monte en Villamizar. Era de 1216».
B. AHN,
Clero, carp. 1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda
(extracto: «Item vna donaçión, en pergamino, en latín, que hizo Sancho Días e su
muger, dona María, de vna dehesa en Villamizar e vna parte de vn monte quél
tenía en el Otero de la Duena, que es la mitad del monte»). Véase doc. núm. 337.
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 52-53, núm. 9.
(Christus) I[n] nomine sancte et
indiuidue Trinitatis, Patris et Filii et Spiritus Sancti, amen. Noscant
presentibus atque futuris quod ego, Santius Didaz, et uxor mea, domina / Maria,
una cum filiis meis (sic), dono Deo et Sancte Marie de Sothnoualis et a
domino G., abbas, et omnibus fratribus eiusdem loci, propter Domini et remedium
anime /3
mee et parentum meorum, una diuisa in Uilla Mizar, que conpre de Monio Sonnaz,
cum suo solio et era et orto et uinea; et de mea parte quem / habeo in monte de
Oter de la Duenna dono uobis medietatem eiusdem montis. Et est solo quod uobis
dono in capud uille: de prima parte, hereditate / de Sancti Facundi; de secunda
parte, de Gutier Fernandez et suo fratre; de tercia parte, carrera maior; de
quarta parte, carrera de Sancto Cipriano. Cum exitibus /6 suis,
egressus et regressus, fontes et pascuis et cum omnes pertinentiis suis. Per
scriptum firmissimum in perpetuum ualiturum dono uobis supradicta / hereditate
ego, Santius Didaz, a domino abbate G. et predictis fratribus de Sancte Marie de
Sothnoualis.
Si quis igitur, tam de meo genere quam
de alieno, aliquo / modo uel rei tam sano animo a nobis stabilitate et
corroborate contraire uel modicum temptauerit, iram Dei omnipotentis et regiam
indignationem incurrat, /9
et cum Iuda traditore in inferno pereat, et pro temerario ausu parti
regie mille morabitinos persoluat et hereditate duplata. Et hoc scriptum /
semper firmum maneat.
Facta karta in Sothnoal, VIª kalendas
aprilis, era Mª CCª XVI. Regnante rege domino Fernando in Legione et in Stremadu/ra,
Gallecia et Absturiis 8.
Episcopus in Legione, in sede Sancte Marie, Iohannes. Maiordomus regis,
Gondizaluus Osoriez. Alfieraz, Fernan Gason. /12 Tenente
torres Legione, Iohannes Gallegus. Tenente Cea, Tellus Petrez. Maiorino,
Fagundus de las Matas.
Ego,
Santius Didaz, hoc scriptum quod /
fieri iusssi proprias manus roboro et signum facio (signum).
/ (1ª col.) Tesátñ.
Petrus Garsias conf. Michael Dominici de Lera conf.- Episcopus Iohannes
Legionensis conf.- Episcopus Astoricensis Fernandus conf. Abbas Gutierre de
Sancti Facundi conf. Gutier Fernandez conf.
/15 (2ª
col.) Petrus Dominicus Castellano conf.- Comes Alfonsus conf. Gondizaluus
Osoriez conf. Nunno Pelaez conf.- Monnio Rodrigez conf.
/ (Bajo el signum y enmarcado en un
rectángulo): Paulus monacus scripsit.
12
1180, abril, 17. León.
El conde Ramiro dona al monasterio
de Santa María de Sandoval y a su abad, Juan, el lugar de Villamoros, que el
emperador Alfonso VII había dado a su padre, el conde Ponce de Minerva.
A. AHN, Clero, carp.
992-10. Perg., 452 × 270 mm.; escr. carolina; buena conservación. En el dorso: «Donatión
de Valdesogo, de la granja. Era Mª CCª XVIIIª. De don Ramiro, hijo del
illustríssimo conde don Ponce de Minerba. Año 1180». «Presentada en Valladolid,
ante los señores oydores, en avdiençia pública, a veynte e tres días del mes de
otubre de mill e quinientos e veynte e seys años, por Juan de Camargo, en nonbre
del abad e monjes e convento del monasterio de Nuestra Señora Santa María de
Santdoval, sus partes, para en el pleito que tratan con la justiçia, rregidores
de la çibdad de León e çiertos vezinos del lugar de Valdesogo de Baxo. Estando
presente Rrodrigo de Terreros, su procurador, al qual los dichos señores
mandaron dar traslado, e que rresponda para la primera abdiençia».
B. ARChVa. Pleitos Civiles,
Zarandona y Balboa, Caja 32-2. Papel. Traslado sin fecha, presentado en
la Real Chancillería de Valladolid el 23 de octubre de 1526 por Juan Camargo.
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 53-54, núm. 10.
CIT.
Pérez-Embid, El Císter en
Castilla y León, 155, nota 83.
(Christus)
In nomine Domini et eius gratia. Ego, comes Ramiro, ob remedium anime mee et
parentum meorum, dono Deo et Beate Marie et uobis, donno Iohanni, abbati Salti
Noualis, totique conuentui, tam presenti quam futuro, locum meum de Uilla
Mauros, quem dominus Adefonsus, imperator / Hispaniarum, comiti Poncio, patri
meo, dedit, uideliçet, uasallos, solares populatos et non populatos, uineas,
terras cultas et incultas, montes, colles, ualles, ortos, ingresus et regresus,
aquas, pascua 9,
ecclesiam et diuisam, cum omnibus suis directuris et terminis, /3
uidelicet, sicut diuiduntur per fitos antiquos: de prima parte diuidit
cum Ualde Sabuco; de alia, cum Uilla Torel; de alia, cum Marne; de alia, cum
Arcauogia. Sic predictum locum determinatum cum omnibus supradictis do uobis
uestrisque sucessoribus in dicto monasterio Deo seruien/tibus, ut faciatis de eo
cum omnibus supradictis ad omnes uestras omnimodas uoluntates, dando,
inpignorando, uendendo at eciam commutando, ut ab hac die habeatis et posideatis
pacifice et quiete, uos et posteri uestri post uos, absque ulla retentione /
nostra nec nostrorum.
Hanc ergo
cartam donacionis quicumque filiorum, uel parentum meorum aut estraneorum,
infringere temtauerit, iram Dei habeat et regis terre et sit excomunicatus et in
eternum cum Datan et Abiron et Iuda traditore in inferno inferiori damnatus, /6
amen. Et pro temerario ausu pectet uobis, uel ei qui uestram uocem
pulsauerit, quinque milia morabotinos auri, et similem locum uel meliorem
duplicatum, et regie parti pectet tantumdem et careat uoce.
Facta
carta donacionis et confirmata apud Legionem, XV kalendas / madii, era Mª CCª
XVIIIª. Regnante rege Fernando in Legione et Gallecia et Asturiis. Iohanne, Dei
gratia in Legione episcopante.
Ego,
comes Ramiro, hanc cartam donacionis quam fieri iussi propriis manibus corroboro
atque confirmo et hoc signum facio (signum).
/ (1ª
col.) Ego, Iohannes, episcopus Legionensis, confirmo.- Ego, Gunçaluus,
episcopus Ouetensis, conf.- Ego, Fernandus, episcopus Astoricensis, conf.- Ego,
Stephanus, episcopus Cemorensis, conf.- Ego, Petrus, episcopus Salamantinus,
conf.- Ego, Suerius, episcopus Cauriensis, conf.- Ego, Menendus, abbas Sancti
Ysidori, conf.- Ego, Dominicus, abbas Sancti Claudii, conf.
/9 (2ª
col.) Ego, comes Fernandus, confirmo. Ego, comes Petrus, conf.- Ego, Nuno
Menendi, conf.- Ego, comes Gomez, in Trastamero, conf.- Ego, comes Adefonsus, in
Berçido, conf.- Ego, Froyla Ramiriz, regis signifer, conf.- Ego, Diego Fernandi,
conf.- Ego, Fernandus Roderici, conf.
/ (3ª col.) Ego, Arnulfus,
diuino munere archidiaconus Legionensis, presens, ts.- Ego, Thomas, canonicus
Legionensis, presens, ts.- Ego, Iohannes, capellanus comitis, presens, ts.
/ (4ª col.) Ego, Pelagio
Tabladella, presens, ts.- Ego, Uelasco Petri, presens, ts.- Ego, Martinus Didaci,
presens, ts.
/ (Bajo el signum, enmarcado en un
rectángulo): Ego, domnus Petrus, scriba domini regis, qui notaui et presens
fui cum testibus predictis, et de mandato dicti commitis hoc scribsi et sig(signum)num
meum feci.
13
1180. Sandoval.
Gutierre Fernández dona al
monasterio de Santa María de Sandoval sus heredades de Villamizar, Valdellán,
Villalicer, Santa Eulalia, Otero de Alvarado, Sedano y Villaelez, a excepción de
la iglesia de Villamizar y las divisas y dos yugarías que posee en Villaelez.
A. AHN,
Clero, carp. 992-11. Perg., 462 × 267 mm.; escr. carolina; buena
conservación. En el dorso: «Guter Fernandiz, Uilla Mizar. Villamizar y otras
heredades. Era I mill CCª Xª VIIIª, año 1180. Donaçión de la heredad de
Villamizar y de otras heredades».
B. AHN,
Clero, carp. 1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda
(extracto: «Item vna donaçión, en pergamino, en latín, que hizo Gutiere
Fernandes de vna heredat que él tenía en Villamizar e en Villaxán e en
Villalizer e en Santa Olalla e en Sedano e en Villaelez»). Véase doc. núm. 337.
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 54-55, núm. 11.
(Christus) Quod ratum et
inconcussum diu permanere uolumus scripture testimonio, commendamus ipsa et enim
est que et mentem nutrit ne igno/ranciam incurrat et obliuionis malum expellit.
Hinc et ego, Guter Fernandez, in remissionem peccatorum meorum et parentum
meorum, /3
dono Deo et abacie Sothnoalis et fratribus, tam presentibus quam futuris
Deo ibi seruientibus, illam hereditatem quam habeo in Uilla Mizar / et in Uilla
Xaen et in Uilla Lizer et in Sancta Eulalia, Oter d’Aluarath et in Sedano et in
Uilla Elez, excepta illa ecclesia de Uilla Mizar et meas diuisas / et duas
iugarias in Uilla Elez, cum montibus, pascuis, pratis, uineis, exitibus,
ingressibus et regressibus.
Si quis uero huius mee donacionis
paginam in aliquo rumpere /6
tentauerit, iram Dei omnipotentis incurrat et parti regie Me
(Me
Me)
aureos in cauto et uobis uel uocem uestram pulssanti damnum quod intulit
duplatum procul / dubio persoluat.
Facta carta in Sothnoal, sub era Mª CCª
XVIII. Regnante rege Aldefonso, una cum regina Lionor, in Toleto et in Castella.
Rege / Fernando, in Legione et in Gallecia.
Ego, Guter
Fernandez, hanc cartam quam fieri iussi manu propria roboro et confirmo et
signum facio (signum).
/9 (1ª
col.) Raimundus, Palentinus episcopus, conf. Iohannes, Legionensis
episcopus, conf.- Comes Fernandus conf. Albarus Roderici conf. Rodericus
Guteriz, maiordomus regis, conf.
/ (2ª col.) Lop Diaz, merinus
regis, conf. Petrus Garsie conf.- Gomez Garsie conf. Abas Guterri Sancti
Facundi conf.- Petrus Didaci de Nagara conf.
14
1181, marzo. Mansilla de las
Mulas.
Noticia de la ley del fuero concedido por Alfonso IX de León a la villa de
Mansilla de las Mulas en que se establece que ningún vecino de la villa o de los
términos que la circundan, fijados en la ley, pueda matar a otro vecino, ni el
homicida pueda matar a su enemigo si estuviera avecinado en la villa o en los
términos fijados, pues, si así lo hiciera, será considerado alevoso y traidor y
se le dará muerte por ello, y sus heredades y bienes repartidos, a partes
iguales, entre el rey, el concejo de Mansilla de las Mulas y los alcaldes de
ésta.
B. AHN, Clero, carp.
997-12. Perg., 362 × 196 mm.; escr. precortesana; buena conservación. Traslado
sacado por el notario Pedro González, a petición de fray Sancho, monje del
monasterio de Sandoval, el 27 de enero, sábado, de 1397. Véase doc. núm. 192.
B’. AHN, Clero, carp.
1001-12. Perg., 233 × 234 mm.; escr. precortesana; regular conservación, con
tinta desvaída que dificulta la lectura del texto. Traslado sacado por el
notario Pedro González, a petición de fray Sancho, monje del monasterio de
Sandoval, el 27 de enero, sábado, de 1397. Véase doc. núm. 192.
Yo, el / rrey don Alfonso, otorgo al
conçejo de Mansilla esto por fuero e ha vn fuero. In Dei nomine, amen. Sit
omnibus, presentibus ac futuris, que estos cotos e estos términos, los quales
son aquí escritos e /6 nombrados,
e por que aquí nombramos los cotos por los çercuytos a esa mesma Mansiella,
conuiene a saber: por Santa María e por Oteruelo e por Rreligos e por Moral e
por la Açenia e por Castro de / Diego Ferrnández e por Velliella e por Palaçuelo
e por Villa Burgula e por la puente de Villa Rente, así commo el rrío va fasta
Villa Nueua, e por Santo Yan e por Maliellos, fasta que venga asta / marca do a
prinçipio començamos, dentro, en estos términos sobredichos, mandamos que
ningund vezino non sea osado matar a otro vezino, nin omeçida non mate a su
enemigo si vezinos fueren de dentro /9 en
estos términos. Si vezino a otro matar[e], sea aleuoso e traydor e muera por
ello, e sus heredades e sus bienes aya la tercia parte el rrey e la tercia parte
el conçejo e la otra tercia parte los alcaydes de la dicha / villa.
Otrosí se contenía[n] en el dicho libro
otras muchas leyes por que dezían que se libraron e libran todas las contiendas
que acaesçieren e acaesçiesen dentro en la dicha villa e por los çircuytos
della.
Fecha / la carta apud Mansiella, era de
mill e dozientos e diez e nueue annos, mense marcii. Rregnante rrege domno
Alfonso Legione, Gallecia, Asturiis et çetera.
15
1181, agosto, 13. Mansilla de
las Mulas.
El
conde Nuño dona al monasterio de Santa María de Sandoval el lugar de Corrales y
la granja de Fuinas, limitados en la donación de forma profusa.
B. AHN,
Clero, carp. 1000-13. Perg., 415 × 180 mm.; escr. gótica redonda; buena
conservación. Traslado sacado por el notario Rodrigo Díez de Riero, en Mansilla,
a 26 de septiembre, miércoles, de 1436. Véase doc. núm. 285.
C. AHN,
Clero, carp. 1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda
(extracto: «Item vna donaçión de Corrales, en pergamino, en latín, del conde don
Nunno»). Véase doc. núm. 337.
Quod ratum
et inconcussum diu permanere uolumus scripture testimonio / comendamus. Hinc est
quod ego, comes Nunio, ob remedium anime mee et parentum meorum, Deo et beate
Marie et abbati Salti Noualis totique conuentui, tam presenti quam secuturo,
dono atque concedo uobis locum meum qui uocatur Corrales, cum grangia mea de
Fuinas, cum exitibus et regressi/6bus,
cum montibus et fontibus, cum pratis et pascuis, cum terris cultis et incultis,
cum ecclesia et diuisa, cum omni dominio et inperio, et cum omnibus directuris
et pertinenciis earum. Do uobis predictum locum et grangiam cum omnibus
supradictis, sicut diuiduntur per terminos suos, videlicet, de Valle Marco
sicut di/uidit cum Sancto Bartholomeo, deinde vadit ad arquam del Sellar,
fondero que diuidit cum Sancto Bartolomeo et cum valle Sancti Yuannis et cum
Corrales, deinde vadit ad arquam que est super pratum del Collado, que diuidit
cum valle Sancti Yuannis et cum Corrales, deinde vadit ad arquam que est in ore
vallis / Sancte Marie, deinde vadit ad arcam de la laguna de Bocinis, ad quam
ascenditur ex valle Sancte Marie per earum montis sursum et per planum de Val de
la Nogal, diuidit cum valle Sanci Yuannis e cum Corrales et cum Pesquera, deinde
ad arcam de Pedroso, que diuidit cum Modino, deinde ad arcam de Ladrio /9 per
careriam, deinde ad arcam crucum Sancte Eufemie, deinde ad arcam de Val de
Piedro, deinde ad arcam de Gremedo, deinde ad arcam que est super valle de
Reguros, que diuidit cum Sancto Petro et cum serua, deinde vadit ad arcam de la
Prida que diuidit cum serua sicut ascendit per lombam sursum et / tunc eciam
diuidit cum Fresnedo et cum Palacio, deinde descendendo per lombam, per viam ad
arcam de Valle Boario, et diuidit cum Fuinas, deinde vadit ad arcam de la
Encrucellada, que diuidit cum Valle Porquario, deinde vadit ad arcam vallis
Tauri, qui diuidit cum Sancto Bartholomeo, deinde va/dit ad arcam que stat super
orem de la Franqua, deinde vadit ad arcam de la Triguera, que est illa de Valle
Marco. Et sic predictum locum et grangiam, sic determinatos, tradimus uobis
uestrisque sucessoribus, ut faciatis de eisdem ad uestras omnimodas uoluntates,
vendendo, dando, comutando ac eciam /12 inpignorando.
Si qui
uero, de meo genere uel de extraneo, hanc cartam irrunpere atemptauerit uel
ausu temerario contrayre presumpserit, yram Dei omnipotentis incurrat et pro
ausu temerario uoci uestre pulsanti regie parti centum libras auri persoluat, et
hec carta semper / maneat firma.
Ffacta
carta donacionis apud Mansellam, ydus agusti, sub era Mª CCª XIXª.
Et ego,
comes Nunio, hanc cartam donacionis quam fieri iussi propriis manibus roboro et
confirmo et hoc signum facio.
Regnante
rege Fernando, cum filio suo rege Adefonsso, in Legione / et in Gallecia et in
Asturiis. Episcopus Manrricus Legionensis, in sede Sancte Marie. Ego, Petrus
Compostellanus archiepiscopus, domini regis cancellarius, conf. Ffernandus,
Astoricensis episcopus, conf. Velelmus, Zemorensis episcopus, conf. Vitalis,
Salamantinus episcopus, conf. Iohannes, Ouetensis episcopus, conf. Petrus
Ximenez Legionensis testes. /15 Petrus
Ramellii Legionensis. Ffernandus Garsie de Mansella. Ego, comes Vrgellensis,
regis maiordomus, conf. Comes Gomez, in Tristamero (sic), conf. Comes
Adefonssus conf. Comes Petrus conf. Comes Fernandus conf. Petro Roderici, filius
comitis, conf. Guterrius Roderici, in Lemos, conf. Froy/la Ramiriz, regis
signifer, conf. Petrus Garsie conf. Stephanus Roderici, conf.
Ego, domnus
Fernandus Petri, scriba domini regis, qui presens fui et scripsi et hoc signum
meum feci.
16
1182, febrero, 2. Sandoval.
Justa Miguélez, junto con su hijo
Esteban y su nieto Domingo, vende al monasterio de Santa María de Sandoval y a
su abad, F[ernando], un solar «cum suis arupteriis» que posee en Villaverde,
entre Villambidos y Valdepolo. Recibe por él cuatro maravedís.
A. AHN, Clero, carp.
992-12. Perg., 340 × 191 mm.; escr. carolina; buena conservación. En el dorso:
«De Uila Uerde et de Poblo. Villaverde, cabe Valdepolo. Era I mill CC XX.
Llámase Villaverde la Chequita. Es carta de venta. Prope (sic). Nihil.
Venta de un solar y tierras en Villaverde la Chiquita. Era 1220».
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 55-56, núm. 12.
(Christus) In Dei nomine. Ego,
Iusta Michaeliz, una cum filio meo Stephano et nepote meo / Dominico, facimus
cartam uendicionis firmissimam, in perpetuum ualituram, uobis, d[o]omno
F[ernando], abbati /3
Saltus Noualis, omnique conuentui eiusdem loci, de uno solare cum suis
arupteriis quem habemus / in uilla nominata Uillauerde, que iacet inter Uillam
Adambidos et Ualdepoblo, ut ab hac / die habeatis eum iure hereditario, uos et
successores uestri post uos, liberumque sit uobis facere de eo quodque /6 uolueritis.
Damus itaque uobis eum pro certo precio, hoc est, IIIIor morabotinos.
Et de precio nichil remansit in debitum.
/ Si quis uero, de nostro genere uel de
extraneo, hanc cartam irrumpere uoluerit, iram Dei omnipotentis cum re/gia
indignacione incurr(u)at et pro ausu temerario uoci uestre Me aureos
persoluat, et hec carta semper /9
maneat firma.
Facta carta uendicionis apud Saltum
Noualem, IIII nonas februarii, su era / M CCª XXª. Regnante illustrissimo domno
rege F[ernandus] in Legione, in Asturiis, in Gallecia et in Strema/dura.
Manrrico, in Legione episcopo existente. Roderico Suarez, turres Legionis
tenente. Comes Urgellen/12sis,
maiordomus regis. Rodericus Fernandiz, tenens Aguilar.
Ego, Iusta
Michaeliz, una cum fi/lio meo Stephano et nepote meo Dominico, hanc cartam quam
fieri iussimus cum manibus nostris robora/mus et hoc signum facimus (signum).
/15 (1ª
col.) Munio Roderici confr. Gomez Didaci confr. Lope Gonzaluez confr.
/ (2ª col.) Nuno Roderici
confr. Fernando Roderici confr.- Gonzaluo Roderici confr.
/ (3ª col.) Petrus tes.
Dominicus tes. Iohannes tes.
/ (Bajo la segunda columna):
Garsias notauit 10.
17
1182, febrero, 3. Sandoval.
Lope
González y su mujer, Elia, con sus hijos e hijas, donan al abad F[ernando] y al
monasterio de Sandoval todas las majadas y pastos que poseen en Payuelo,
Villaverde, Otero, Valdepolo, Quintana, Barriales, La Foyosa, Monesteruelo,
Valdelascasas, Valdecabañas, Valdeaguado, Valmayor y Valdenabar. En roboración
reciben un carnero.
Los
donantes traspasan además al monasterio las majadas de Parali, Veiza y Soto de
Sajambre, que tenían con sus hermanos.
A. AHN, Clero, carp.
992-13. Perg., 242 × 267 mm.; escr. carolina tardía trazada con pluma cortada a
bisel; buena conservación. En el dorso: «Carta de las majadas que ha el
monasterio en la Montana, que fueron en donación dadas, y en Valdepoblo, e
cetera. Era I mill CC XX. Donación de las majadas de Valdepolo y Quintana.
Scripturas de Valdepoblo y Villa Verde, Otero. Era I mill CC XX. Año 1182».
B. AHN, Clero, carp.
1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda (extracto: «Item vn
preuillejo, en latín, de las majadas de la Montanna»). Véase doc. núm. 337.
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 56-57, núm. 13.- Íd.,
El dominio del monasterio de Sandoval, 310-311, núm. 3.
(Christus). In Dei nomine. Ego,
Lupus Gundizaluiz, et uxor mea, domna Elia, una cum filiis et filiabus meis,
facimus car/tam donationis, pro remedio animarum nostrarum, firmissimam, in
perpetuum ualituram, uobis, domno F[ernando], abbatis Saltus Noualis, /3 omnique
conuentui eiusdem loci, de totis maiadis et pascuis quas habemus cum parentibus
nostris, uel habere debemus, uidelicet, in illo / nominato Paiolo, de
Uillauerde, de Otero et de Ualldepoblo et de Quintana et de Barriales et l(l)a
maiada de Foiosa, ela maiada / de Monostorolo, ela maiada de Ualdelascasas, ela
maiada de Ualdecabanas, ela maiada de Ualdeaguado, ela maiada de /6 Ualmaior,
ela maiada de Ualdenabar, ut ab ac die habeatis eas uobiscum et cum omni genere
uestro iure hereditario, uos et succesores / uestri post uos, liberumque sit
uobis facere de eis quodcumque uolueritis. Et pro robore a uobis accipimus unum
arietem.
Si quis uero, de nostro genere uel d[e]
extraneo, / hanc cartam irrumpere uoluerit, iram Dei omnipotentis et Beate Marie
semper Uirginis cum regia indignatione incurrat, et pro ausu temerario uoci /9 uestre
M aureos persoluat, et hec cartam semper maneat firma.
Facta carta
ádonationisñ
apud Saltum Noualem 11,
IIIº nonas februarii, / sub era Mª CCª XXª. Regnante illustrissimo domno rege
F[ernando] in Legione, in Gallecia, in Asturias et in Stremadura. Episcopus
Manricus, in sede / Sancte Marie Legionensis. Comes Urgelensis, maiordomus regis.
Tenens turres Legionis, Rodericus Suariz 12.
Rodericus Fernandiz, tenens Aguila/12r.
Ego, Lupus Gonzaluiz, et uxor mea,
domna Elia, una cum filiis et filiabus meis, hanc cartam quam fieri iusssimus
cum manibus nostris roboramus / et hoc signum facimus (signum).
Elas
maiadas de Parali, elas maiadas de Ueza, de Soto Saiamre, quas habemus con
fratribus nostris, damus uobis.
/ (1ª col.) Guterrius Fernandiz
confr. Martinus Roderici confr. Munius Roderici confr. Nunus Roderici confr.
Fernandus Roderici confr.
/15 (2ª
col.) Dominicus Micaheliz confr. Dominicus Dominguez confr. Martinus
Quemado confr. Pelagius Iohannes confr. Vincencius confr.
/ (3ª col.) Petrus Abbas confr.
Iohannes confr. Symon confr. Dominicus Dominguez confr. Martinus Dominguez
confr.
/ (4ª col.) Dominicus tes.
Petrus tes. Pelagius tes.
/ (Bajo la segunda y tercera
columnas): Garsias notvit.
18
1182, mayo, 14. León.
Fernando II, juntamente con su hijo,
el futuro Alfonso IX de León, con el beneplácito del concejo de Mayorga, cambia
con el abad F[ernando] y monasterio de Santa María de Sandoval, Villamor por
Villavellaco, localizado entre Castrillo, Villavélaz, Zalamillas, Espino y
Varazes y el pago de Prado.
B. AHN,
Clero, carp. 992-14. Copia imitativa de la segunda mitad del siglo
xiii. Perg., 482 × 467 mm.; escr.
gótica fracturada; regular conservación, con tinta muy desvaída. En el dorso: «Preuillejo
de la heredad de Villademor por otra heredad en Castril de Falé». «En
Valladolid, a diez e siete días del mes de junio de mill e quinientos e veinte e
tres años, ante los señores presidente e oidores [...] este prebilegio de
pedimiento [...] de Sandobal de pedimiento de la parte del concejo e vezinos de
la villa de Castrillo de Ffalé, en virtud de la provisión que para hello se les
dio y libró».
C. AHN,
Clero, carp. 1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda
(extracto: «Item otro preuillejo, en latín, de troque que fizo el rrey don
Fernando por vna hera de Villamor por otra de Castil de Falé, no tiene plomo»).
Véase doc. núm. 337.
D. AHN,
Clero, carp. 1002-21. (Extracto). Cuaderno de papel de 12 ff.; escr.
humanística; buena conservación. Confirmación de Felipe V, dada en Madrid, 29 de
marzo de 1713.
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 57-58, núm. 14, que considera a B como
original.
REG.
J. González, Fernando II,
483.
(Christus) In Dei nomine. Ego,
rex donus F[ernandus], una cum filio meo rege domno A[lfonso] et cum concilio de
Maiorica, uniuersis per regnum meum constitutis notum facio quod amore Dei /
seruicio quod ei iugiter exhibetur in Salto Nouali, ut ipse locus per me
diminucionem in iure suo non paciatur propter hereditatem quam ab eo monasterio
et a domino abbate F[ernando] /3
et suis monachis accepi et populacioni de Maiorica tribui per scriptum
donacionis perpetuo ualiturum. Do et concedo uobis, domine abbas, monachisque
uestris et / successoribus in concanbium Uilla Amor pro Uilla Uallacum, cum
omnibus directuris et suis pertinenciis, sicut diuidit per istos terminos: de
una parte sicut di/uidit cum Castrello, cum Uilla Uelaz, cum Zalamelas et per
uiam que uadit ad terras; deinde per uiam maiorem que uadit de Castrello cum
Spinum et /6 uadit
ad Uarazes, et cum quadraginta minus una uinearum arançadis loco nominato in
pago de Prato, sicut boni homines de Maiorica cum assensu et / beneplacito
tocius sui concilii diuiserunt. Et hanc donacionem et concanbium uobis libero
ab omni uoce et regis potestate quod eam uos et successores / uestri semper
habeatis et uelle uestrum, sicut de propriis nostris hereditatibus facere non
dubitetis. Cauto ecciam eadem uobis quod de cetero nullus in eam audeat intrare
/9 neque
minime aliquid prendere seu alienare.
Deinde quicumque, tam de nostro quam de
aliorum genere, hoc meum factum spontaneum infregerit, iram Dei omnipotentis et
regiam / indignacionem incurrat et cum Iuda Domini proditore eternas lugeat
penas, et pro ausu temerario quamtum inuaserit in quadruplum reddat, et regie
parti / centum libras auri(i) in pen(n)am conponat, et hoc scriptum semper
maneat firmum.
Facta carta concambii apud Legionem,
pridie idus may, sub era Mª /12 CCª
XXª.
Et ego, supradictus rex Fernandus, hanc
cartam quam fieri iussi, una cum uxore mea, Berengaria (sic), manu mea
roboro et confirmo.
(Signo rodado:
Signum regis donni Fernandi).
Regnante /
rege Adefonso, una cum regina Lionor, in Castella et in Tollecto. Episcopus
Manricus Legionensis, in sede Sancte Marie. Raimundus, Palantinus episcopus. Ro/dericus
Guterriz, maiordomus regis. Didacus Lupiz, alfierez regis.
/15 (1ª
col.) Comes Petrus conf.- Comes Fernandus conf. Aluarus Roderici conf.
Didacus Xemenez conf.
/ (2ª col.) Abbas Guterrius
Sancti Facundi conf.- Tellus Petriz, tenens Ceia, conf.- Magister Petrus, tenens
Castro Terra, conf. Lupus Didaci, maiorinus regis, conf.
/ (3ª col.) Gomez Garciaz conf.-
Ordonius Garsias conf.- Garsias Martinez conf.- Rodericus Martinez conf.
/18 (4ª
col.) Pelagius tst. Petrus tst. Dominicus tst.
19
1182, julio, 21. Sandoval.
Misol,
juntamente con su hijo y sus nietos Gonzalo, Mayor, Urraca y María Peláez, vende
al abad Fernando y al monasterio de Santa María de Sandoval una yugada de tierra
con su divisa en Velilla, entre Villamol, Castellanos y Palazuelo, discurrente
el Cea. Recibe por ella quince maravedís, y medio más en roboración.
A. AHN,
Clero, carp. 977-16. Perg., 598 × 132 mm.; escr. carolina; buena
conservación.
B. AHN,
Códice 158B, f. XLv (Extracto).
C. AHN,
LC 5358, f. 181, núm. 2 (Extracto), que fecha el día 2 de julio.
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 26-27, núm. 15.-
De la Fuente Crespo, Colección
de Trianos, 62-63, núm. 16.
(Christus) In Dei nomine. Ego,
Miasol, una cum filio meo et filiabus meis, scilicet, Gundisaluus Pelagii et
Maior Pelagii, Hurracha Pelagii et Ma-ria Pelagii, facimus cartam uendicionis
firmissimam imperpetuum ualituram uobis, domno / Fernando, abbati Saltus Noualis,
omnique conuentui eiusdem loci, de una iugaria quam habemus in uilla nominata
Uillela, que iacet inter Uillam Mofol et Castellanos et Palazuelo, discurrente
fluuio Ceia, cum sua diuisa, ut ab /3 hac
die habeatis eam iure hereditario, uos et successores uestri post uos,
liberumque sit uobis facere de ea quodcumque uolueritis. Damus itaque uobis eam
pro certo pretio, hoc est, XV morabetinos, et de pretio nichil remansit in
debitum, et pro robore a uobis / accepimus medium morabetinum. Supradictam
iugariam damus uobis, cum sua diuisa, cum pratis, cum fontibus, cum montibus,
cum pascuis, cum exitibus et regressibus et cum omnibus suis directuris et
pertinenciis, quas habemus uel habere debemus.
Si quis uero, de nostro genere uel / de
extraneo, hanc cartam irrumpere uoluerit, iram Dei omnipotentis cum regia
indignatione incurrat, et pro ausu temerario uoci uestre mille aureos persoluat,
et hec carta semper maneat firma.
Facta carta apud Saltum Noualem, XII
kalendas /6 augusti,
sub era Mª CCª XXª.
Ego, Miasol, una cum filio meo et
filiabus meis, scilicet, Gundisaluus Pelagii et Maior Pelagii, Vrracha Pelagii
et Maria Pelagii, hanc cartam quam fieri iussimus cum manibus nostris roboramus
et hoc signum facimus (signum).
Regnante / rege domno Illedonso, cum
uxore sua, Helionor, in Castella, in Toleto et in Stremadura. Episcopus Manricus,
in sede Sancte Merie Legionensis. Rodericus Guterriz, maiordomus regis. Tellus
Petriz, tenens turres Ceie. Magister Petrus Fernandiz, tenens / Castro Terra.
Domnus Iohannes, abbas Sancti Facundi.
Qui
presentes fuerunt: Didacus Aluariz, Gundisaluusis 13 Pelaiz,
Rodericus Gundisaluis, uillicus regis.
/9 (1ª
col.) Villicus regis, Lupus Didaci, conf.- Garsias Martiniz conf.- Monio
Gonzaluiz conf.
/ (2ª col.) Rodericus Pelagii
conf.- Fernandus Pelagii conf.- Rodericus Uermudiz 14 con.
/ (3ª col.) Guterrius Dominici
conf.- Domnus Beltranus conf.- Pelagius Maioriz conf.
/12 (4ª
col.) Dominicus Petriz ts.- Martinus Moniz ts.- Pelagius Petris ts.
(Enmarcado en un rectángulo):
Michael Roderici 15 notuit.
20
1182, noviembre, 27.
Sancha Iohannes y sus hijos, Juan, Pedro, Dominga y Estefanía Pérez, y nietos,
Lorenzo y Sancha Pérez, donan al monasterio de Sandoval y a su abad, Fernando,
la cuarta parte que les corresponde de una heredad en Valdeandrino, para remedio
de sus almas y la de su abuelo, padre y esposo, Pedro Villarino. Asimismo,
venden al monasterio otra cuarta parte de esa misma heredad por trece maravedís,
entre precio y alboroque.
A. AHN, Clero, carp.
992-16. Perg., 329 × 242 mm.; escr. carolina; buena conservación. En el dorso: «Sancia
Iohannes. Ualle Olendrino. Lo del Valle de Andrino. Estas escripturas son de Val
de Andrino, de Sancha Joanes. Era 1220, año 1182, 5 kalendas decembris».
B. AHN, Clero, carp.
1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda (extracto: «Item vna
donaçión, en pergamino, en latín, que hizo Sancha Juanes del lugar de
Valdendrino a esta casa»). Véase doc. núm. 337.
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 59-60, núm. 16.
(Christus) Sub nomine summe et
indiuidue Trinitatis, Patris, uidelicet, et Filii et Spiritus Sancti. Ego,
Sanctia Iohannes, et filii mei, Iohannes Petri, / Petrus Petri et Domenga Petri
et Stephania Petri, et neptus meis, Laurencius et Sanctia Petri, damus quartam 16 partem
quam habemus in Ualle /3 de
Olendrino Fernando, abbati Saltus Noualis, et conuentui eiusdem loci, pro
remedio animarum nostrarum et pro anima patris nostri, Petri / Uillarini. Et
uendimus aliam quartam partem quam ibidem habemus ipsomet abbati et conuentui,
pro XIII morabetinis, inter / precium et aluaroc, unde sumus paccati.
Hic uallis siue ista hereditas est
inter Castellanos, que est prima uilla; de IIª parte, /6 domus
Saltus Noualis de Uillella; de IIIª parte, Uilla Egas; de IIIIª parte, Riba
Ruuia. Ista hereditas quam damus et uen/dimus supradicto abbati et conuentui
iacet et est inter istas uillas sic nominatas. Vendimus et concedimus (et
concedimus) uobis ita, / ut uos et successores uestri habeatis et quicquid inde
facere uolueritis faciatis.
Si quis istam cartulam a nobis uobis
factam et in /9 concilio
legitime roboratam contradicere uoluerit, sit maledictus et excommunicatus et
cum Iuda in inferno dapnatus, et / insuper pectet uobis talem hereditatem
dupplatam, et uocem uestram pulsanti centum morabetinos.
Facta carta / Vº kalendas decembris,
svb era Mª CCª XXª. Regnante rege Adefonso /12 in
Toleto et in Castella. Rege Fernando, in Legione et in Gallecia. Domno Tello,
tenente Ceiam, in cuius alfoce est ista here/ditas. Fernando Moro, tenente
Graliarem. Domno Iohanne, abbate Sancti Facundi. Roderico Gutterii, super
negocia regis Adefonsi. / Alferico eius, Gomez Garsia. Lop Diaz, maiorino
eiusdem. Magistro Petro Fernandi, tenente Castro Terram. Domno Manrico, Legionen/15sis
sedis e¸piscopo. Maiorino in Ceiam, Petro Dominici.
Et ego, Sanctia Iohannes, et filii mei
supradicti hanc cartulam quam fieri iussimus et / lectam audiuimus abbati et
conuentui Saltus Noualis, propriis roboramus et hoc signum (signum)
confirmamus.
Qui uiderunt et audierunt: / Rodericus
Uermudi ts. Martinus Munici ts. Fernandus Saluatori de Calzada ts. Dominicus
Petri de Palaciolo ts. /18
Iohannes Cerrato de Palaciolo ts. Pelagius Iohannes de Palaciolo ts. /
Iohannes ts. Dominicus ts. Petrus ts.
/ (En medio de la línea): Petrus
Bonus scripsit.
21
1183, abril, 2. León.
Fernando II, juntamente con su hijo, el futuro Alfonso IX de León, dona al
monasterio de Santa María de Sandoval y a su abad, F[ernando], la granja de
Hontoria con los montes de Juncosa, que tenía «ad solacium uenandi».
A. AHN,
Clero, carp. 992-17. Perg., 323 × 270 mm.; escr. carolina de cancillería
real; buena conservación. En el dorso: «Donación de Fontoria e Juncosa, grangia
e montes. Donation de Fontoria y Juncosa por el rey don Fernando. Era de I mill
CC XX I, año 1183».
B. AHN,
Clero, carp. 1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda
(extracto: «Item otra donaçión de Fontoria e Yuncosa, granjas e montes, en
pergamino e en latín, del rrey don Fernando»). Véase doc. núm. 337.
C. ARChVa.,
Pleitos Civiles, Lapuerta, Caja 2991-1. Papel. Traslado sacado en el
monasterio de Santa María de Sandoval, el 10 de octubre de 1579, por el
escribano Diego Salcedo, incluso en los autos del pleito que trataron, en 1650,
el abad y monjes del monasterio de Santa María de Sandoval, de una parte, y
Beatriz de Toledo, marquesa de Astorga, curadora de Diego Álvarez Osorio,
marqués de Astorga, de la otra, sobre la posesión de Valsemana, Corrales,
Juncosa y Hontoria.
D. AHN,
Clero, carp. 1002-21. (Extracto). Fechada el 2 de mayo. Cuaderno de papel
de 12 ff.; escr. humanística; buena conservación. Confirmación de Felipe V, dada
en Madrid, 29 de marzo de 1713.
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 61-62, núm. 17.
REG. J.
González, Fernando II, 488.
(Christus) In nomine Domini
nostri Ihesu Christi, amen. Regie magestatis interest sancta loca et honestas
personas diligere ac uenerari et pro earum meritis amplis ditare muneribus et
largis ampliare donis. Iccirco, / ego, rex donnus Fernandus, una cum filio meo
rege domino Adefonso, facio cartam donacionis Deo et monasterio Sancti Noualis
et abbati domno F[ernando] successoribusque suis et fratribus in eodem /3 monasterio
existentibus, grangie nostre de Fonte Aureo cum montibus de Iuncosa, quam nos
habebamus ad solacium uenandi, ut habeatis et posideatis, uos et sucesores
uestri, cum omnimoda iuri/diccione, dominium et diuissam, cum montibus, fontibus,
uallibus cultis et incultis, planiciis, defessis, uenacionibus, piscacionibus,
inuencionibus, pascuis, pratis, aquis, molendinis, arbores fruc/tiferos et non
fructiferos, ortos, uasallos, solares populatos et non populatos, ingressibus et
egressibus, cum uniuersis eciam suis pertinenciis, ut faciatis de omnibus
supradictis, uos et sucessores uestri, ad omni/6modam
uestram uoluntatem. Hanc autem donacionem facio uobis, abbati domno F[ernando],
succesoribus uestris et fratribus in predicto monasterio degentibus, ob remedium
anime mee et parentum meorum, et pro bono seruicio / quod in sepedicto
monasterio Deo iugiter exhibetur, cuius partem aliquam propiciate Domino
desidero promereri. Determinantur omnia supradicta: de prima parte, cum Lugano;
de IIª, cum Arimadas; de IIIª, cum Ualle Porcario.
/ Si quis igitur, tam de meo quam de
aliorum genere, istud factum meum espontaneum infringere atemptauerit, iram Dei
omnipotentis ac regiam indignacionem incurrat, et cum Iuda, /9 Domini
proditore, Datan et Abiron, quos uiuos terra absorbuit, eternas lugeat penas, et
pro ausu temerario quantum inuaserit in quadruplum reddat, et regie parti /
mille aureos in penam persoluat, et hoc scriptum semper maneat firmum.
Facta karta et confirmata apud Legionem,
IIIIº nonas aprilis, era Mª CCª XXIª. / Regnante rege domno F[ernando] Legione,
Gallecia, Asturiis, Extrematura.
Ego, rex domnus Fernandus, vna cum
filio meo rege domno /12 Adefonso,
hoc scriptum quod fieri iusssi propriis manibus roboro ac confirmo.
(Signo
rodado con cruz central y leyenda:
Signvm Fernandi, regis Hispanorvm).
/ (1ª col.) Ego, Petrus,
Compostellane ecclesie archiepiscopus, domini regis cancellarius, conf.-
Manricus, Legionensis episcopus, conf.- Ysidorus, Ouetensis episcopus, conf.-
Fernandus, Astoricensis episcopus, conf.- Iohannes, Camoratensis episcopus,
conf.- Vitalis, Salamantinus episcopus, conf.- Comes Nunno conf.- Lupus, abbas
Sancti Facundi, conf.
/ (2ª col.) Ego, comes
Urgellensis, regis maiordomus, tenens turres Legionis, conf.- Fernandus
Roderici Castellanus, dominans in Asturiis, conf.- Comes Gomez, in Tristamo (sic)
et Toronio, conf.- Comes Adefonsus, in Berzido, conf.- Guterrius Roderici, in
Limos, conf.- Froila Ramiriz, regis signifer, conf.- Petrus Roderici, filius
com[i]tis, conf.- Lop Diaz, mirinus regis, conf.
/ (Bajo el signo rodado):
Magister Iohannes Raimundi, existen(conf.)te concilio, scripsit de mandato
domini regis.
22
1183, mayo, 14. Sandoval.
Rodrigo
Fernández, en remedio de sus pecados y los de sus parientes, dona al monasterio
de Santa María de Sandoval la heredad que posee en Valdellán, Villalicer,
Santa Eulalia y Otero de Alvarado.
A. AHN, Clero, carp.
992-15. Perg., 462 × 274 mm.; escr. carolina trazada con instrumento cortado a
bisel que acentúa el claroscuro de los trazos y evidencia las fracturas de las
curvas; buena conservación. En el dorso: «Rodericus Fernandiz, Uillaxan,
Uillalicer. Valdellán et S. Evlalia y Otero de Albarath. Era I mill CC XX (sic),
año I mill 182 (sic). Donaçión de vna heredad en Villaxán e Villalizer».
B. AHN, Clero, carp.
1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda (extracto: «Item vna
donaçión, en pergamino, en latín, que hizo Rrodrigo Fernandes de vna heredat que
él tenía en Villaxán e en Villalizer e en Santa Hulaya e en el Otero de
Alvarado»). Véase doc. núm. 337.
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 58-59, núm. 15.
(Christus)
Quod ratum et inconcussum diu permanere uolumus scripture testimonio,
commendamus ipsa et enim est que et mentem nutrit ne ignoranciam in/currat et
obliuionis malum expellit. Hinc et ego, Rodericus Fernandi, in remissionem
peccatorum meorum et parentum meorum, dono Deo et /3 abbachie
Saltusnoualis et fratribus, tam presentibus quam futuris Deo ibi seruientibus,
illam hereditatem quam habeo in Uilla Xam et in Uilla / Lizer et in Sancta
Eulalia et in Oter 17 d’Al
Uarath, ut ab hac die habeatis iure hereditario, uos et sucessores uestri post
uos, liberumque sit uobis facere de ea quodcumque / uolueritis. Supradictam
igitur hereditatem quam habeo uel habere debeo in predictis locis do uobis per
terminos suos antiquos, cum exitibus 18 et
reg[ressus, et] /6 cum
montibus 19 et
fontibus, cum pratis et pascuis, cum uineis et terris cultis et incultis, et cum
omnibus directuris et pertinenciis suis.
Si quis
uero, de meo genere uel de extraneo, / hanc cartam irrumpere uoluerit, iram Dei
omnipotentis cum regia indignacione incurrat, et pro hausu temerario uoci uestre
mille libras auri persoluat, et hec carta semper ma/neat firma.
Facta
carta donacionis apud Saltum Noualem, pridie idus maii, sub era Mª CC XXª I.
Ego 20,
Rodericus Fernandiz, hanc cartam quam fieri iussi propriis manibus /9 roboro
et confirmo et signum facio (signum 21).
Regnante
rege Adefonso, una cum regina Lionor, in Toleto et in Castella. Et rege
Fernando, cum filio suo rege Adefonso, / in Legione et in Gallecia et in
Asturiis. Episcopus Manricus Legionensis, in sede Sancte Marie. Raimundus,
Palentinus episcopus. Rodericus Guterriz, maiordomus regis. Didacus Lupiz,
alfierez regis.
/ (1ª
col.) Comes Petrus conf.- Comes Fernandus conf.- Aluarus Roderici conf.-
Didacus Xemenez conf.
/12 (2ª
col.) Abbas Guterrius Sancti Facundi conf.- Tellus Petriz, tenens Ceia,
conf.- Magister Petrus, tenens Castro Terra, conf.- Lupus Didaci, maiorinus
regis, conf.
/ (3ª
col.) Gomez Garciaz conf.- Ordonius Garsias conf.- Garsias Martinez conf.-
Rodericus Martinez conf.
/ (4ª
col.) Pelagius tst.- Petrus tst.- Dominicus tst.
/ (Bajo la tercera y cuarta columna,
enmarcado en un rectángulo bilobulado en su lado izquierdo): Adefonsus
notvit.
23
1183, mayo, 30. Sandoval.
Pelayo Sánchez y su mujer, María
Pérez, junto con sus hijos, donan al monasterio de Santa María de Sandoval y a
su abad, Fernando, la heredad con su divisa que tienen en Valdepolo, junto al
río Esla, entre Villaverde, Rebollar de los Oteros y Villahibiera. Reciben del
monasterio en roboración veintiún maravedís.
A. AHN,
Clero, carp. 992-18. Perg., 363 × 129 mm.; escr. carolina; buena
conservación. En el dorso: «Pelagius Sancii. Valdepolo. Donación de Pelayo
Sánchez y de su muger de toda la heredad de Valdepolo. Era M CC XX I, año I183 (sic)».
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 62-63, núm. 18.
In Dei nomine. Ego, Pelagius Sancii, et
uxor mea, Maria Petriz, una cum liberis nostris, uobis, domino F[ernando],
abbati Saltus Noualis, omnique conuentui eiusdem loci, facimus cartam donacionis
pro reme/dio animarum nostrarum, firmissimam, imperpetuum ualituram, de tota
hereditate cum sua diuisa quam habemus in Ualdepoblo, que iacet inter Uillam
Uiridem et Rebolar et Uilla de Biera, discurren/3te
fluuio Ezlla, ut ab ac die habeatis eam iure hereditario, uos et successores
uestri post uos, liberumque sit uobis facere de ea quodcumque uolueritis. Et pro
robore a uobis accipimus XXti Iº
morabotinos. /Supradictam hereditate (sic) damus uobis cum sua diuisa,
con suis solariis, cum pascuiásñ,
cum pratis, cum uineis, cum fontibus, cum montibus, cum exitibus et regressibus
et cum omnibus suis directu[r]is et pertinenciis quas habemus / uel habere
debemus.
Si quis igitur, de nostro genere uel
alieno, hanc cartam irrum(p)pere uoluerit, iram Dei omnipotentis et Beate Marie
Uirginis cum regia indignacione incurrat, et pro hausu temerario uoci uestre
mille aureos /6 persoluat
et hec carta semper maneat firma.
Regnante rege domino Fernando in
Legione, in Asturiis, in Gallecia et in Stremadura. Manricus, Legionensis
episcopus. Comes Urgellensis, maiordomus regis.
/ Facta
carta apud Saltum Noualem, IIIº kalendas iunii, svb era Mª CCª XXª Iª.
/ (1ª col.) Froila Ramirez,
alfierez, conf.- Guterrius Roderici conf.- Fernandus Roderici conf.
/9 (2ª
col.) Rodericus Fernandiz conf.- Martinus Roderici conf.- Munio Roderici
conf.
/ (3ª col.) Guterrius Roderici
conf.- Marcus Guteriz conf.- Fernandus Petriz conf.
/ (4ª col.) Dominicus ts.-
Martinus ts.- Pelagius ts.
/12 Ego,
Pelagius Sancii, et uxor mea, Maria Petriz, una cum liberis nostris, hanc cartam
quam fieri iussimus propriis manibus roboramus et hoc signum facimus (signum)
/ Garsias Rdderici (sic)
scripsit.
24
1183, agosto, 3. León.
Fernando II, junto con su hijo, el futuro Alfonso IX de León, libera y excusa a
las casas que el monasterio de Sandoval y su abad, F[ernando], poseen en León y
Mansilla de las Mulas del pago de pecho, pedido, fonsado, fonsadera, prandio,
rauso, homicidio, foro y facendera.
A. AHN,
Clero, carp. 992-19. Perg., 466 × 263 mm. + 10 de plica; escr. carolina
de cancillería real; buena conservación, con restos del cordón, verde, azul y
cárdeno, del que, en su día, pendió el sello. En el dorso: «Del coto de las
casas. De las casas de León y Manssilla, que sean esentas de todo pecho e pedydo
por este prevyllejo. Era I mill CC XX I. Era de 1221, que es año de 1183. El rey
don Fernando 2º de León. Casas de escusados y del monasterio libres por el rey
don Fernando».
B. AHN,
Clero, carp. 997-19. Perg., 300 × 386 mm. + 58 de plica; escr. gótica
redonda; buena conservación. Inserto en privilegio de Enrique III, en
Valladolid, a 20 de mayo de 1401. Véase doc. num. 203.
C. AHN,
Clero, carp. 997-20. Perg., 340 × 425 mm.; escr. precortesana; buena
conservación. Inserto en el traslado de la confirmación de Enrique III, en
Valladolid, a 20 de mayo de 1401, sacado por el notario Alfonso González, en
León, jueves, a 14 de julio de 1401. Véase doc. núm. 207.
D. AHN,
Clero, carp. 1001-13. Perg., 664 × 508 mm.; escr. gótica redonda
(extracto: «Item otro preuillejo, en pargamino, del rrey don Fernando e su hijo
don Alonso, de las casas de León e Mansilla, que no paguen ningund pecho ni
moneda, no tiene plomo»). Véase doc. núm. 337.
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 63-64, núm. 19, que por error data en 1185.- Íd.,
El dominio del monasterio de Sandoval, 311-312, núm. 4.
REG. Castán,
Documentos de Sandoval, 160-161, núm. 144; 161, núm. 145.-
J. González, Fernando II,
491.
(Christus, alfa et omega) In
nomine Domini nostri Ihesu Christi, amen. Regie magestatis interest sancta loca
et honestas personas diligere ac uenerari et pro earum meritis amplis ditare
muneribus et largis ampliare benefitiis. Iccirco, ego, rex donnus Fernandus, /
una cum filio meo rege domino Adefonso, facio kartam liberationis et
incautationis Deo et monasterio Sancti Noualis, abbati domno F[ernando],
successoribus suis et fratribus in eodem monasterio existentibus, de casis quas
habent uel habebunt /3 in
Legione et Mansella, libero easdem casas de pecto, petito, fossado, fossataria,
de regis prandio uel alicuius potestatis, de rauso,
áhñomicidio,
de omni foro et fatiendaria quam alie domus Legionis uel Manselle regi uel
domino terre / tenentur persoluere. Cauto etiam predictas casas quod nullus de
cetero pro aliqua uoce aut calumpnia in casas prenominatas uiolenter audeat
intrare seu inde aliquod auferre uel alienare. Huius autem liberationis et
excusationis dona/tionem facio uobis, abbati monasterio Sancti Noualis et uobis
abbati domno F[ernando] successoribus uestris et fratribus in predicto
monasterio degentibus, ob remedium anime mee et parentum meorum, et pro bono
seruitio /6 quod
in sepedicto monasterio Deo iugiter exhibetur, cuius partem aliquam propitiante
Domino desidero promereri.
/ Si quis igitur, tam de meo quam de
aliorum genere, istud factum meum spontaneum inf[r]ingere temptauerit, iram Dei
omnipotentis ac regiam indignationem incurrat, et cum Iuda Domini proditore, /
Datam et Abiron, quos uiuos terra absorbuit, eternas lugeat penas, et pro ausu
temerario quantum inuaserit in quadruplum reddat, et regie parti mille aureos in
penam persoluat et hoc scriptum /9 semper
maneat firmum.
Facta karta Legione, IIIº nonas augusti,
era Mª CCª XXIª. Regnante rege domno F[ernando] Legione, Galletia, Asturiis,
Extrematura.
/ Ego, rex domnus F[ernandus], una cum
filio meo rege domno Adefonso, hoc scriptum quod fieri iussi proprio robore
confirmo.
(Signo
rodado con león pasante a la izquierda y la leyenda:
Signvm Fernandi, regis Hispanorvm).
/ (1ª col.) Ego, Petrus,
Compostellane ecclesie archiepiscopus, domini regis cancellarius, conf.-
Manricus, Legionensis episcopus, conf.- Fernandus, Astoricensis episcopus,
conf.- Welelmus, Cemorensis episcopus, conf.- Vitalis, Salamantinus episcopus,
conf.
/12 (2ª
col.) Ego, comes Urgellensis, regis maiordomus, tenens turres Legionis,
conf.- Fernandus Roderici Castellanus, dominans in Asturiis, conf.- Comes Gomez,
in Transtamero et Toronio, conf.- Comes Adefonsus, in Berzido, conf.- Guterrius
Roderici, in Lemos, conf.- Froila Ramiriz, regis signifer, conf.
25
1185, julio, 4. Toro.
Fernando II, juntamente con su hijo,
el futuro Alfonso IX de León, dona al monasterio de Santa María de Sandoval y a
su abad, García, la mitad de Fuentes de Carbajal con la granja que posee en el
lugar, Valdefresno con la granja de Valdeandrino, y el lugar de Isoba con el
valle de Fontamoso. Libera y excusa al monasterio de Sandoval del pago de pecho,
pedido, fonsado y fonsadera, prandio al rey, merino o alférez, así como de labor
de muros de castillo y salario judicial y facendera; y excusa a las casas que el
monasterio posee en León, Mansilla de las Mulas, Valencia de Don Juan, Cubillas
de los Oteros y Mayorga de los mismos tributos. Hace el rey la donación y
concede al monasterio las libertades y descargos referidos para que todos los
viernes se cante en el cabildo del mismo un responsorio, por su alma y las de
sus predecesores y sucesores.
B. ARChVa.
Pleitos Civiles, Z. Walls, Caja 371-1; escr. gótico-humanística.
Papel. Traslado de principios del siglo
xvi, presentado en la Real Chancillería de Valladolid el 20 de mayo de
1505.
C. AHN,
Clero, carp. 992-20. Copia del siglo
xvi. Papel; escr. humanística;
buena conservación. En el dorso: «Donación que hizo el rey don Fernando de la
mitad de Fuentes de Caruajal, et cetera. Es treslado y no autorizado. Era Mª CCª
XXª IIIª, año de 1185».
D. AHN,
Clero, carp. 1001-21. Cuaderno de perg. de 36 ff.; escr. gótica de juros;
buena conservación. Inserta en Real Ejecutoria, dada en Valladolid, 1540, marzo,
13, a pedimiento del monasterio de Santa María de Sandoval, del pleito que trató
contra Ramiro Núñez de Guzmán y Gonzalo de Guzmán, su hijo, porque éstos
pretendían los derechos, términos y jurisdicción que aquél poseía sobre el lugar
de Isoba, cerca de Lillo.
ED. Castán,
Documentos de Sandoval, 64-66, núm. 20.
REG. J.
González, Fernando II, 500.
In nomine Domini nostri Ihesu Christi.
Regie magestatis interest sancta loca et honestas personas diligere ac venerari
et pro earum meritis ampliis dictare muneribus et largiis amplia/re beneficiis.
Idcirco ego, rex Ferdinandus, vna cum filio meo rege domno Alfonso, facio cartam
donationis, liuerationis, excusationis et incaptationis Deo et monasterio Saltus
Nouallis, /3 abbati
domno Garcia et suscesoribus suis et fratribus in eodem monasterio existentibus
de mediatate loci mei de Fontibus de Carvajal, cum iurisdictione totius loci et
cum gran/gia que est in dicto loco; et loci mei de Vallefresno, cum grangia de
Valle Andrino; et loci mei de Ysoba, cum valle de Fonte Amoso. Hec loca et
grangias dono vobis cum iurisdi/tione ciuili et criminali, cum montibus et
fontibus, valles, colles, vasallos, populatos et non populatos, terras, vineas,
prata, pascua, ortos, sotos, riuos, pelagos, piscationes, /6 molendinos,
inuentiones, eclesias, diuisas, cum suis terminis vniuersis et pertinentiis
eorumdem, sicut diuiditur per fitos antiquos, videlicet, locum de Fontibus et
grangiam / diuidunt cum Valderis, cum Mayorica, cum Valentia, cum Benauento;
locum de Valdefresno diuidit cum Burgo Rranneno (sic), cum Villa Monnio,
cum Valle Asneros et cum Villo / Morateli; locum de Ysoba diuidit cum Lillio,
cum Porto Realengo et cum Cofinani. Et insuper liuero et excuso dictam abbatiam
Saltus Nouallis et grangias, vasallos /9 et
pastores et familiares suos de peto, petito, fonsato et fonsatoria, et de
prandio regis et de maxorino et de alferius cuiusque potestatis, de lauore
castelli murorum et sala/rio iudicis et de omni seruicio, de facenderia regalia
et scociliali alicuiusque domi, de imprestito et regio fisco. Mando etiam que
nullus maiorinus nec saxio nec / aliqua persona alia audeat pre calunia intrare
et hominem tenere, capere seu interficere, nec sanguinem fundere vel ignem
apponere vel aliquid inde auferre seu alie/12nare,
sed maiorinus per abbatem positus exerceat iurisdictionem et faciat
complementum iusticie. Prepterea excuso et incapto casas quas habent vel
habebunt in / Legione, Manselle, Valencie, Cubillas et Mayorica, liuero easdem
casas de peto, petito, fonsado, fonsadorio, de regis prandio vel alicuiuscumque
potestatis, de rrauso, homi/cidio, de omni foro, de facenderia quam alie domus
Legionis, Manselle, Valencie, Cubillas vel Mayorice rregis (rregis) vel domino (vel
domino) terre tenentur persolue/15re.
Capto etiam predictas casas quod nullus de cetero pro aliqua voce aut calumnia
in casas prenominatas violenter audeat. Liuerationis, incaptionis et
excusationis do/nationem facio vobis abbatibus in predicto monasterio degentibus,
et ob remedium anime mee et parentum meorum, et pro bono seruicio quod in
sepedicto monasterio / Deo iugiter exhibetur cuius partem aliquam propitiante
Domino desidero promereri et quia promissistis michi cantarare vnum responsorium
omni sexta /18 feria
ad ianuam capituli dicti monasterii pro anima mea et pro animabus regium
precesorum et sucessorum meorum.
Si quis igitur, tam de meo quam alio/rum
genere, istud factum meum expontaneum frangere temptauerit, iram Dei
omnipotentis ac regiam indignationem incurrat, et cum Iuda, proditore Domini, /
Datan et Abiron, quos viuos terra absorbuit, eternas luat penas, et pro ausu
temerario quantum inuaserit in quadruplum reddat, et regie potestati mille
aureos in /21
pena persoluat. Et hoc scriptum semper maneat firmum.
Facta carta apud Thaurum, quarto nonas
iulii, era millessima ducentessima vicessima tertia. Regnante re/ge Fernando
Legione, Galacia (sic), Asturias, Estrematura.
Ego, rex domnus Fernandus, vna cum
filio meo domno Alfonso, hoc scriptum quod iusi fieri proprio robore confirmo.
|
 |